Zdaniem wiceministra Mikołaja Dorożały problem spalania agrowłókniny na polach to jedno z najpoważniejszych zagrożeń dla finansów i zdrowia gospodarstw rolnych w 2026 roku. W opublikowanym komunikacie wiceminister przypomina, że krótkoterminowa oszczędność związana z pozbyciem się odpadów paleniem może doprowadzić do długoterminowych strat: utraty dopłat, wysokich kar administracyjnych i zanieczyszczenia gleby.
Dlaczego spalanie włókniny jest ryzykowne
Spalanie włókniny i folii rolniczej powoduje emisję toksycznych związków organicznych, w tym dioksyn i furanów, które wiążą się z pyłem opadającym na powierzchnię pól. Skutki środowiskowe i zdrowotne to m.in. obniżenie jakości gleby, ryzyko skażenia plonów oraz długofalowe zagrożenie zdrowia mieszkańców i pracowników gospodarstw. Z punktu widzenia rolniczego, zanieczyszczenie pola może utrudnić sprzedaż produktów lub spowodować nieprzejście badań jakościowych.
Konsekwencje finansowe i administracyjne w 2026 roku
Dopłaty z ARiMR: odcięcie wsparcia finansowego
Standardowe naruszenie warunków warunkowości może skutkować obniżeniem płatności o 3%.
W przypadku uznania działania za celowe lub powtarzalne sankcja może rosnąć do 15%.
W skrajnych przypadkach, gdy działanie zostanie uznane za istotne naruszenie, możliwe jest całkowite zawieszenie dopłat (do 100%) za dany rok.
Przy gospodarstwie obejmującym kilkadziesiąt hektarów ograniczenie dopłat na poziomie tych procentów oznacza straty sięgające dziesiątek tysięcy złotych, co może poważnie zaburzyć płynność finansową.
Kary administracyjne od WIOŚ i odpowiedzialność karna
Inspektoraty ochrony środowiska oraz organy administracji mogą wszcząć postępowanie w sprawie nielegalnego przetwarzania odpadów. Kary administracyjne dla podmiotów gospodarczych w skrajnych przypadkach mogą sięgać nawet kilkuset tysięcy złotych, a dla firm w wyjątkowych sytuacjach nawet do około miliona złotych. Dla osób fizycznych i rolników wymiar kary jest zwykle niższy, ale nadal może być dotkliwy. Dodatkowo mandat policyjny lub postępowanie karne za wyrzucenie i nielegalne przetworzenie odpadów może w praktyce oznaczać kolejne koszty i sankcje.
Utrata wartości kapitału glebowego i ryzyko rynkowe
Emisje z palenia tworzyw sztucznych mogą negatywnie wpłynąć na właściwości biologiczne gleby, co przekłada się na niższe plony i jakość produktów. To z kolei może ograniczyć możliwości sprzedaży oraz zwiększyć koszty produkcji poprzez konieczność rewitalizacji gleby.
Jak uniknąć strat — praktyczne rozwiązania i obowiązki
Rejestracja i dokumentacja BDO
W 2026 roku podstawowym elementem legalnej gospodarki odpadami jest prawidłowa dokumentacja w systemie BDO. Rolnik powinien prowadzić ewidencję odpadów i posiadać dokumenty potwierdzające przekazanie agrowłókniny do podmiotu upoważnionego do recyklingu lub utylizacji. Brak dokumentów zwiększa ryzyko sankcji.
Gminne zbiórki i PSZOK
Wiele gmin oferuje bezpłatny odbiór folii i włóknin rolniczych w ramach punktów selektywnej zbiórki odpadów (PSZOK) lub specjalnych akcji organizowanych z dofinansowaniem. Kontakt z urzędem gminy i sprawdzenie harmonogramu zbiórek to prosta metoda na legalne pozbycie się odpadów.
Współpraca z firmami recyklingowymi i certyfikaty
Czysty polipropylen pochodzący z agrowłókniny jest surowcem przemysłowym. Współpraca ze specjalistycznymi firmami recyklingowymi, które wydają zaświadczenia o przyjęciu surowca, chroni przed konsekwencjami kontroli. Warto uzyskać pisemne potwierdzenie odbioru oraz faktury lub inne dokumenty transportowe.
Praktyczne porady dla gospodarstwa
Segreguj i składowaj agrowłókninę oddzielnie, czystą od resztek roślinnych i gleby — ułatwia to recykling.
Fotografuj miejsca składowania i transportu odpadów oraz przechowuj dokumenty odbioru.
Zawrzyj pisemne umowy z firmami odbierającymi odpady i żądaj zaświadczeń.
Sprawdzaj lokalne programy wsparcia (gminne, wojewódzkie, NFOŚiGW) na odbiór i recykling odpadów rolniczych.
Perspektywy technologiczne i systemowe
W 2026 roku rośnie dostępność rozwiązań recyklingowych oraz programów wsparcia dla rolnictwa w zakresie gospodarki odpadami. Nowe instalacje recyklingu tworzyw sztucznych dla odpadów rolniczych zwiększają możliwości odzysku surowca. Coraz częściej pojawiają się również inicjatywy systemowe na poziomie gmin i regionów, które upraszczają logistykę odbioru i redukują koszty dla rolników.
Podsumowanie — co powinien zrobić rolnik teraz
Nie palić agrowłókniny.
Prowadzić rzetelną ewidencję BDO i gromadzić dokumenty odbioru.
Korzystać z gminnych zbiórek i usług firm recyklingowych.
W razie wątpliwości kontaktować się z doradcą rolniczym lub urzędem gminy.
Wiceminister Dorożała zwraca uwagę, że odpowiedzialne postępowanie z odpadami rolniczymi to ochrona kapitału ziemi, zdrowia mieszkańców i bezpieczeństwa finansowego gospodarstwa. W warunkach obowiązujących w 2026 roku spalanie agrowłókniny może oznaczać znaczne finansowe i środowiskowe konsekwencje, których można uniknąć stosunkowo prostymi, legalnymi metodami utylizacji i recyklingu.
Zdjęcie - agroprofil.pl
