Truskawki, jako popularny owoc, odgrywają kluczową rolę w nowoczesnych badaniach dotyczących jakości żywności. W projekcie MultiBioCRM, realizowanym w Centrum Nauk Biologiczno-Chemicznych Uniwersytetu Warszawskiego, naukowcy opracowują roślinny matrycowy materiał odniesienia, który ma na celu badanie zawartości metali ciężkich i mikroplastiku w żywności. Projekt ten koncentruje się na zapewnieniu spójności i dokładności pomiarów, co jest niezbędne dla utrzymania wysokich standardów jakości w żywności.
Aby wyniki uzyskiwane w laboratoriach były wiarygodne i mogły być porównywane, niezbędne są specjalne materiały referencyjne. Naukowcy z UW tworzą próbki wzorcowe na bazie truskawek, które pozwalają na kalibrację sprzętu oraz metod analitycznych w laboratoriach. Innowacyjność tego materiału odniesienia polega na połączeniu certyfikowanej zawartości zarówno metali, jak i mikroplastiku w jednej próbce wzorcowej.
Dr hab. Jakub Karasiński, kierownik projektu, podkreśla, że laboratoria muszą spełniać wiele wymogów, aby zapewnić odpowiednią jakość wyników. Certyfikowane materiały odniesienia (CRM) są używane do kalibracji sprzętu oraz kontroli jakości badań. W wyniku projektu MultiBioCRM powstanie pilotażowa seria takich materiałów, które zostaną przekazane Głównemu Urzędowi Miar. W Polsce rośnie zapotrzebowanie na nowoczesne materiały odniesienia, które są dostosowane do lokalnych potrzeb i specyficznych matryc badawczych.
Naukowcy zwracają uwagę na znaczenie użycia materiałów naturalnych w badaniach. Rośliny są kluczowym obszarem regulowanym analizami chemicznymi. Istnieją wymogi, aby owoce, które trafiają na rynek, były badane pod kątem zawartości toksycznych pierwiastków, takich jak arsen, kadm, rtęć i ołów. Truskawka została wybrana jako materiał odniesienia, ponieważ jest dobrym reprezentantem owoców miękkich i można ją łatwo uzyskać z lokalnych źródeł.
W projekcie uwzględniono także problem mikroplastiku, który staje się coraz bardziej aktualny. Jest to temat, który przyciąga uwagę, a jego analiza jest wyjątkowo trudna z powodu braku uniwersalnych metod pomiarowych. Mikroplastik to cząstki plastiku o średnicy nieprzekraczającej 5 mm, które wykrywa się nie tylko w rybach, ale także w glebie i powietrzu. Z tego powodu analizowanie mikroplastiku w roślinach uprawnych staje się istotne.
Proces tworzenia matrycy biologicznej z truskawek jest skomplikowany. Najpierw liście oddziela się od owoców, które następnie liofilizuje się. Suszone materiały są mielone w młynach kriogenicznych, które pozwalają na zachowanie niskiej temperatury, co jest kluczowe dla uniknięcia degradacji chemicznej próbki. Następnie do proszku dodawane są pierwiastki w kontrolowanych ilościach, aby uzyskać pożądany poziom metali ciężkich.
Kolejnym ważnym etapem jest homogenizacja, która zapewnia równomierną dystrybucję pierwiastków w materiale. Na końcu materiał jest poddawany sterylizacji radiacyjnej, aby wyeliminować wszelkie żywe organizmy. Ostatnim krokiem jest certyfikacja, która polega na rozsyłaniu materiału do laboratoriów eksperckich, gdzie przeprowadzane są analizy i wydawane certyfikaty z informacjami o zawartości pierwiastków.
Projekt MultiBioCRM ma na celu opracowanie procedur wytwarzania certyfikowanych materiałów odniesienia, które będą mogły być stosowane do różnych rodzajów owoców miękkich oraz liści, co zwiększy ich uniwersalność i zastosowanie w różnorodnych badaniach. Prace nad projektem potrwają do lata, a już teraz wiadomo, że kontynuacja badań z roślinnymi matrycami nie będzie obejmować truskawek, które okazały się trudnym materiałem do przetworzenia pod kątem chemicznym. Wnioski i doświadczenia z tego projektu przyczynią się do rozwoju metrologii w Polsce oraz zwiększenia bezpieczeństwa żywności.
Zdjęcie - i.gremicdn.pl
