Krajowa Rada Izb Rolniczych wnioskuje o pilny skup zbóż na rezerwy strategiczne w związku z narastającymi problemami rynkowymi i zagrożeniami klimatycznymi w 2026 roku. Samorząd rolniczy apeluje do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi o szybkie wdrożenie mechanizmów, które zabezpieczą producentów oraz krajowe zasoby żywnościowe. W piśmie wskazywane są zarówno uwarunkowania ekonomiczne, jak i czynniki bezpieczeństwa, które uzasadniają interwencję państwa w obecnej sytuacji rynkowej.
KRIR argumentuje, że konieczność skupu wynika z nadpodaży surowca przy jednocześnie bardzo niskich cenach, co podważa rentowność gospodarstw i przekłada się na ryzyko utraty płynności. Organizacja sygnalizuje, że rolnicy magazynują znaczne wolumeny ziarna, co blokuje kapitał niezbędny do zakupu nawozów i przygotowania pól pod sezon produkcyjny. Według samorządu interwencyjny skup może być narzędziem krótkoterminowego odciążenia rynku oraz podstawą dla skoordynowanej polityki rotacji zapasów.
Wnioskodawcy wskazują trzy główne skutki obecnej sytuacji rynkowej i magazynowej:
Zamrożenie kapitału w gospodarstwach, utrudniające inwestycje i regulowanie zobowiązań.
Ryzyko utraty płynności finansowej i zwiększone zagrożenie upadłościami w słabszych gospodarstwach.
Brak dostępnej przestrzeni magazynowej, który wymusza szybkie decyzje przed kolejnymi żniwami.
Na tle tych argumentów pojawia się także perspektywa bezpieczeństwa narodowego: KRIR podkreśla, że pilny skup zbóż mógłby tworzyć bufor zapasów na wypadek przerw w dostawach lub pogorszenia plonów wskutek niekorzystnych warunków pogodowych. Wskazywany jest także fakt rosnącego zagrożenia pogodowego w 2026 roku i związane z tym niepewności plonów, co czyni utrzymanie zapasów bardziej uzasadnionym. Tworzenie rezerw strategicznych ma szansę poprawić odporność łańcucha żywnościowego w sytuacjach kryzysowych.
Z punktu widzenia rynku skup państwowy może przynieść kilka efektów: stabilizację cen poprzez zdjęcie nadmiaru podaży z rynku, przywrócenie płynności producentom oraz lepsze wykorzystanie infrastruktury magazynowej dzięki rotacji zapasów. Mechanizm powinien być zaprojektowany tak, by minimalizować koszty przechowywania i straty jakości ziarna oraz by umożliwić późniejszą sprzedaż lub wykorzystanie surowca w programach wsparcia żywnościowego. Wdrożenie transparentnych kryteriów skupu oraz współpraca z giełdą rolną i sektorowymi eksporterami zwiększy efektywność działania.
KRIR sugeruje konkretne elementy wdrożenia, które pozwolą na szybkie i przejrzyste uruchomienie interwencji:
Określenie wielkości i kryteriów jakościowych surowca kwalifikowanego do skupu oraz stawek minimalnych.
Ustalenie mechanizmów rotacji zapasów, w tym terminów przechowywania i warunków logistycznych.
Zapewnienie wsparcia płynnościowego i doradztwa dla producentów, aby środki ze skupu były wykorzystane na zakup nawozów i przygotowanie sezonu.
Szybka reakcja administracji i koordynacja z podmiotami rynkowymi są kluczowe, aby uniknąć pogłębienia kryzysu finansowego gospodarstw i niedoborów w przyszłości. Jednocześnie ważne jest monitorowanie efektów interwencji, raportowanie kosztów i rezultatów oraz dostosowywanie instrumentów w oparciu o dane o plonach i stanie magazynów. Bez takiego podejścia skup zbóż może stać się narzędziem zarówno wsparcia producentów, jak i elementem polityki zapewniającej bezpieczeństwo żywnościowe kraju.
Zdjęcie - agroprofil.pl
