W 2026 roku opublikowano raport, który pokazuje, że obecność farm wiatrowych nie obniża wartości gruntów na terenach wiejskich. Raport przygotowały firmy Cenatorium i InPlus Energetyka i opiera się na szerokim zbiorze transakcji rynkowych obejmującym grunty rolne i działki pod zabudowę. Wyniki są istotne dla rolników, doradców agronomicznych i samorządów planujących dalszy rozwój odnawialnych źródeł energii. brak negatywnego wpływu na ceny to główne przesłanie analizy, które może zmienić lokalne narracje dotychczas opierające się na obawach i spekulacjach.
Metodologia badania obejmowała porównanie obszarów z farmami wiatrowymi oraz obszarów kontrolnych wolnych od takiej infrastruktury, z analizą cen transakcyjnych w perspektywie pięciu lat przed i pięciu lat po uruchomieniu inwestycji. Badanie objęło łącznie 46 tys. transakcji i dane dotyczące zarówno gruntów rolnych, jak i działek budowlanych z wielu gmin. Z analizy wyłączono duże miasta, gdzie czynniki wpływające na wartości gruntów są odrębne, takie jak dostęp do usług czy presja deweloperska. Taka konstrukcja próby sprzyja porównywalności wyników w kontekście obszarów wiejskich i podmiejskich.
Wyniki pokazują, że dynamika zmian cen gruntów rolnych oraz działek pod zabudowę jest porównywalna między obszarami z turbinami i obszarami kontrolnymi; w praktyce różnice są statystycznie nieistotne, a tempo wzrostu cen pozostaje zbliżone. Analiza wskazała wzrost cen około 7% rocznie dla gruntów rolnych na obszarach z turbinami i 6,7% na obszarach kontrolnych, a dla działek pod zabudowę odpowiednio 8,1% i 8,0%. Te dane sugerują, że budowa turbin nie powoduje systematycznego spadku wartości nieruchomości ani nie hamuje ich wzrostu na terenach wiejskich.
W przestrzeni publicznej przeważają narracje o gwałtownych spadkach cen i stygmatyzacji terenów z turbinami, często napędzane obawami lub lokalnymi sporami. Jak wyjaśnili autorzy raportu podczas prezentacji, celem analizy było zweryfikowanie tych obaw na podstawie rzeczywistych transakcji rynkowych i eliminacja spekulacji. Dla praktyków oznacza to konieczność opierania decyzji o inwestycjach i negocjacjach gruntowych na danych, a nie na niepotwierdzonych opiniach czy lokalnych mitach.
Rekomendacje praktyczne dla rolników i właścicieli gruntów wynikające z raportu obejmują konkretne kroki, które warto rozważyć przed i po lokalizacji farmy wiatrowej: 1. Utrzymanie przejrzystości umów dzierżawy i wyceny gruntów oraz korzystanie z danych rynkowych przy negocjacjach. 2. Planowanie współużytkowania gruntów (agroekonomia) i monitorowanie wpływu infrastruktury na prowadzenie działalności rolniczej. 3. Współpraca z samorządami i deweloperami przy kompensacjach i inwestycjach lokalnych, które zwiększają atrakcyjność obszaru dla mieszkańców i potencjalnych nabywców.
Z perspektywy polityki rolnej i zarządzania krajobrazem wyniki raportu mają kilka implikacji na przyszłość: potrzebna jest długofalowa kontrola wpływu różnych typów infrastruktury OZE na rynki gruntów, uwzględnianie lokalnych uwarunkowań przy planowaniu przestrzennym oraz promowanie technologii redukujących uciążliwości (np. cichsze wirniki, optymalizacja lokalizacji). Dalsze badania powinny też monitorować wpływ rosnących mocy turbin i większych projektów na lokalne rynki oraz badać korzyści ekonomiczne dla społeczności wiejskich.
Podsumowując, raport z 2026 roku dostarcza sprawdzalnych danych, które obalają część negatywnych przekonań o wpływie farm wiatrowych na ceny gruntów rolnych i działek budowlanych. Dla praktyków w rolnictwie oznacza to, że decyzje inwestycyjne i negocjacje gruntowe można prowadzić na podstawie faktów rynkowych, jednocześnie wykorzystując potencjał współistnienia produkcji rolnej i energetyki wiatrowej dla wzrostu dochodów gospodarstw i rozwoju lokalnych społeczności.
Zdjęcie - i.iplsc.com
