Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych wykryła nieprawidłowości w 60% skontrolowanych podmiotów sprzedających oliwę z oliwek w 2026 roku. Wyniki kontroli zwracają uwagę na powtarzające się błędy związane zarówno z jakością produktu, jak i z jego oznakowaniem oraz warunkami przechowywania.
Kontrola objęła analizę partii oferowanych w sprzedaży detalicznej i hurtowej oraz badania laboratoryjne parametrów fizykochemicznych i ocenę sensoryczną. Zakres działań obejmował m.in. sprawdzenie deklarowanej kategorii oliwy, danych o pochodzeniu oraz kompletności informacji w języku polskim. 60% skontrolowanych podmiotów to wynik, który wymaga dalszych działań edukacyjnych i kontrolnych.
Najczęściej wykrywane nieprawidłowości
Najczęściej stwierdzane problemy dotyczyły cech organoleptycznych, parametrów chemicznych oraz oznakowania produktów. Inspektorzy wskazywali na brak owocowego aromatu i występowanie wad sensorycznych, które wymuszały przeklasyfikowanie oliwy do niższej kategorii jakościowej. W analizach laboratoryjnych zakwestionowano partie ze względu na nieprawidłową zawartość kwasów tłuszczowych, co może świadczyć o złej jakości surowca lub nieprawidłowym przechowywaniu.
Wady smaku i zapachu (problemy sensoryczne).
Nieprawidłowe parametry fizykochemiczne (m.in. kwasy tłuszczowe).
Błędy w oznakowaniu i informacjach o pochodzeniu.
W niemal połowie skontrolowanych partii ujawniono nieprawidłowości etykietowe, w tym brak obowiązkowych informacji w języku polskim oraz stosowanie określeń sugerujących wyższą jakość niż rzeczywista. Inspektorzy zwracali uwagę na nadużywanie określeń typu „pierwsze tłoczenie na zimno” lub „uzyskiwana na zimno” bez spełnienia wymogów prawnych. błędy w oznakowaniu w niemal połowie skontrolowanych partii podkreślają potrzebę ścisłego egzekwowania przepisów i większej transparentności producentów.
Co oznaczają przepisy i jakie są kategorie
Przepisy określają cztery kategorie oliwy dopuszczone do sprzedaży detalicznej i każda z nich musi spełniać konkretne normy jakościowe zarówno w badaniach laboratoryjnych, jak i w ocenie sensorycznej. Znajomość kategorii przez producentów, dystrybutorów i konsumentów jest kluczowa dla prawidłowego oznakowania i rozliczania jakości produktu na rynku. cztery kategorie oliwy dopuszczone do sprzedaży detalicznej to podstawowy element regulacji, który powinien być respektowany przez wszystkich uczestników łańcucha dostaw.
Oliwa z oliwek najwyższej jakości z pierwszego tłoczenia.
Oliwa z oliwek z pierwszego tłoczenia.
Oliwa składająca się z rafinowanej oliwy i oliwy z pierwszego tłoczenia.
Oliwa z wytłoczyn z oliwek.
Dla rolników i producentów oliwy oznacza to konieczność kontroli surowca, optymalizacji procesu tłoczenia oraz zapewnienia właściwych warunków przechowywania i transportu produktu. W praktyce poprawa jakości wymaga monitoringu parametrów surowca w punktach zbioru, kontroli temperatury i ochrony przed światłem oraz wdrożenia systemów zarządzania jakością w zakładach tłoczenia.
Eksperci rekomendują również działania dla handlu i konsumentów: poprawne oznaczanie, ekspozycja produktów z ochroną przed światłem oraz edukacja kupujących w zakresie czytania etykiet i rozpoznawania kategorii oliwy. W perspektywie 2026 roku konieczne wydaje się połączenie działań kontrolnych z programami edukacyjnymi i wsparciem technologicznym dla producentów, aby ograniczyć nieprawidłowości na rynku oliwy.
Ulepszanie kontroli surowca i procesów produkcyjnych.
Szkolenia z oznakowania i wymogów prawnych dla producentów i dystrybutorów.
Edukacja konsumentów na temat przechowywania i rozpoznawania kategorii oliwy.
Wobec wykrytych nieprawidłowości IJHARS zastosował sankcje przewidziane prawem żywnościowym, a dalsze działania zaplanowano w celu podniesienia świadomości i jakości na rynku. Dla stabilności rynku i ochrony konsumentów kluczowe będą skoordynowane działania inspekcyjne, wsparcie dla producentów w zakresie dobrych praktyk oraz przejrzystość informacji o pochodzeniu i metodzie produkcji.
Zdjęcie - pliki.farmer.pl
