Klimat uderza w rolników. W obliczu ekstremalnych zjawisk pogodowych, zaburzeń rynkowych i zmieniających się uwarunkowań geopolitycznych, rolnictwo staje przed nowymi wyzwaniami. W ostatnich miesiącach Komisja Europejska uruchomiła rezerwę kryzysową, aby złagodzić skutki nadzwyczajnych sytuacji związanych z warunkami atmosferycznymi w krajach UE. Polskie rolnictwo nie jest wolne od tych problemów. Podczas Europejskiego Kongresu Gospodarczego eksperci będą dyskutować o adaptacji do zmian klimatu, cyfrowym zarządzaniu gospodarstwem oraz stabilizacji łańcucha wartości.
Warto podkreślić, że zmieniające się warunki geopolityczne szybko wpływają na opłacalność gospodarstw. Ryzyko związane z warunkami pogodowymi, takie jak niekorzystne zjawiska, zaburzenia równowagi rynkowej i rozprzestrzenianie się szkodników roślin, mogą prowadzić do nieurodzaju oraz poważnych zakłóceń na rynku żywności. W obliczu kryzysów rynkowych konieczne są publiczne działania mające na celu zapobieganie lub łagodzenie szkód dla producentów oraz zakłóceń w łańcuchu dostaw żywności.
W końcu marca 2026 roku Komisja Europejska przeznaczyła 21,5 mln euro na wsparcie dla rolników w Bułgarii, Estonii i na Węgrzech, którzy doświadczyli znacznych strat spowodowanych niekorzystnymi zjawiskami pogodowymi w sezonie wegetacyjnym 2025. Bułgaria otrzyma 7,4 mln euro, Estonia 3,3 mln euro, a Węgry 10,8 mln euro. Pomoc ta ma na celu zrekompensowanie strat, które rolnicy ponieśli w wyniku suszy, przymrozków oraz niedoboru wody. W Bułgarii, na przykład, odnotowano znaczne ograniczenia w produkcji słonecznika i kukurydzy z powodu fali upałów oraz dotkliwej suszy.
Częstotliwość niekorzystnych zjawisk klimatycznych rośnie, co podkreśla znaczenie wzmocnienia narzędzi zarządzania ryzykiem i ich szerszego stosowania w całej UE. Wspólna polityka rolna na lata 2023–2027 obejmuje rezerwę rolną w wysokości 450 mln euro rocznie, co ma pomóc w radzeniu sobie z zakłóceniami na rynku oraz wyjątkowymi zdarzeniami wpływającymi na produkcję i dystrybucję. Polska dotychczas korzystała z rezerwy kryzysowej w ograniczonym zakresie, a według najnowszych analiz, tylko z powodu suszy Polska traci rocznie od 3 do 11 miliardów złotych.
W kontekście przyszłości, Komisja Europejska planuje wprowadzenie mechanizmu „Unity Safety Net”, który ma na celu zwiększenie odporności rolników na kryzysy. Nowy instrument przewiduje większy budżet oraz bardziej systemowe podejście, obejmujące stabilizację dochodów oraz reakcję na ekstremalne zjawiska pogodowe. Choć propozycja wskazuje na kierunek zwiększania elastyczności wsparcia, nie gwarantuje pełnej ochrony przed rosnącą złożonością wyzwań, które stoją przed europejskim rolnictwem.
W trakcie Europejskiego Kongresu Gospodarczego odbędą się sesje tematyczne dotyczące zmian klimatu oraz relacji w łańcuchu wartości w rolnictwie. Eksperci będą omawiać nie tylko diagnozę problemów, ale również kierunki adaptacji, takie jak rolnictwo regeneratywne oraz cyfrowe zarządzanie gospodarstwem. Tematem dyskusji będą także wyzwania związane z dostępnością technologii oraz efektywnością transferu wiedzy. W kontekście zmian klimatycznych oraz bezpieczeństwa żywnościowego, Polska musi opracować spójną strategię dostosowania rolnictwa do przyszłych wyzwań. To kluczowy temat, który będzie przewijał się w rozmowach oraz debatach podczas kongresu.
Zdjęcie - pliki.farmer.pl
