Koniunktura w polskim rolnictwie w I kwartale 2026 roku uległa istotnemu pogorszeniu, co zostało potwierdzone przez badania przeprowadzone przez Instytut Rozwoju Gospodarczego Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie (IRG SGH). Niskie ceny skupu płodów rolnych oraz obniżenie nastrojów rolników przyczyniły się do tego załamania. Wartość wskaźnika koniunktury – IRGAGR – obniżyła się o 12,6 pkt w porównaniu z ostatnim kwartałem ubiegłego roku, co oznacza spadek o 7,2 pkt w porównaniu z analogicznym okresem roku ubiegłego.
Instytut wskazuje, że takie pogorszenie koniunktury jest częściowo zgodne z przewidywaniami, ponieważ wczesna wiosna to typowy okres, w którym następuje sezonowy spadek aktywności w rolnictwie. Jednak spadek wartości IRGAGR jest na tyle znaczący, że nie można go tłumaczyć jedynie czynnikami sezonowymi. Porównując z wcześniejszymi kryzysami, takimi jak globalny kryzys finansowy czy kryzys energetyczny, obecny spadek wartości wskaźnika koniunktury okazał się znacznie głębszy.
W ocenie badaczy, głównymi przyczynami spadku koniunktury w rolnictwie są:
Niskie ceny skupu płodów rolnych.
Spadek produkcji.
Załamanie nastrojów rolników.
Wartość wskaźnika wyrównanych przychodów pieniężnych, który jest jedną z dwóch składowych wskaźnika koniunktury, obniżyła się aż o 15,1 pkt, natomiast wartość wskaźnika zaufania, będącego drugą składową, spadła o 7,6 pkt. To największe kwartalne spadki w ponad 30-letniej historii badań koniunktury rolnej przez IRG SGH.
Sytuacja ekonomiczna gospodarstw rolnych różni się w zależności od regionu i rodzaju działalności. Najbardziej pogorszyła się sytuacja gospodarstw:
Położonych w makroregionie środkowozachodnim.
Największych, o powierzchni powyżej 50 ha.
Zajmujących się uprawą roślin innych niż wieloletnie.
Z kolei najmniej kłopotów doświadczyły gospodarstwa:
Zlokalizowane w makroregionie zachodnim.
Najmniejsze, do 7 ha.
Zajmujące się uprawą roślin wieloletnich oraz działalnością inną niż uprawa roślin i chów zwierząt.
Należy podkreślić, że żadna z badanych grup gospodarstw rolnych nie odnotowała poprawy koniunktury. Badanie koniunktury w rolnictwie IRG SGH przeprowadzono na próbie 2378 gospodarstw rolnych w styczniu i lutym 2026 roku.
Obecnie, w marcu, sytuacja może jeszcze bardziej się pogorszyć z powodu konfliktu zbrojnego na Bliskim Wschodzie, który wpływa na ceny paliw i nawozów. Ceny te znacznie wzrosły po ograniczeniu dostaw ropy naftowej i gazu na światowym rynku, co z pewnością wpłynie na nastroje rolników oraz produkcję rolną. Przed wiosennymi siewami rolnicy będą musieli podjąć trudne decyzje dotyczące produkcji, co może prowadzić do dalszych problemów ekonomicznych w sektorze rolnictwa.
Zdjęcie - www.agropolska.pl
