W marcu br. projekt dokumentu - MAPA DROGOWA Transformacji w kierunku gospodarki o obiegu zamkniętym – został skierowany pod obrady Rady Ministrów. To kluczowy dokument dla rozwoju biogospodarki w Polsce. Na rozwój tego sektora do 2027 r. UE przeznaczy blisko 14 mld euro.
Rada ministrów planuje przyjąć dokument „MAPA DROGOWA Transformacji w kierunku gospodarki o obiegu zamkniętym”, który będzie identyfikował działania na rzecz zwiększenia wydajności wykorzystania zasobów i ograniczenia powstawania odpadów. Zdaniem ministerstwa rolnictwa i rozwoju wsi, rozwój nowoczesnej gospodarki oparty jest na innowacjach. Jednym z rozwiązań na które zwraca uwagę Strategia na Rzecz Odpowiedzianego Rozwoju są działania w zakresie gospodarki o zamkniętym obiegu.
Biogospodarka stanowi podstawę funkcjonowania pierwszego sektora gospodarki, na który składają się rolnictwo, leśnictwo i rybactwo, a także wielu gałęzi drugiego sektora, w tym przemysłu spożywczego, paszowego, leśno-drzewnego, celulozowo-papierniczego, farmaceutycznego, tekstylnego, meblarskiego, budownictwa, biotechnologicznego, kosmetycznego, paliwowego, czy recyklingu organicznego. Sektor ten zakłada więc zarządzanie zasobami odnawialnymi w sposób optymalny, odpowiedzialny i zrównoważony. Oznacza to, że zasoby te powinny być wykorzystywane w sposób najkorzystniejszy pod względem ekonomicznym i środowiskowym przy uwzględnieniu zasady, że najważniejszym produktem jest żywność. Ponadto, należy nimi gospodarować w taki sposób, aby zapewnić pełną możliwość regeneracji zasobów, w tym gleby, wód powierzchniowych i powietrza. Co znajduje się w „MAPIE DROGOWEJ”? - W Mapie Drogowej skoncentrowano się z jednej strony na działaniach ogólnych mających na celu tworzenie warunków dla rozwoju biogospodarki w Polsce, a z drugiej strony na działaniach dotyczących rozwoju tego sektora w wybranych obszarach, tj. w zakresie tworzenia lokalnych łańcuchów wartości, w przemyśle oraz w energetyce – wyjaśnia resort rolnictwa i rozwoju wsi.
Biogospodarka jest priorytetem Unii Europejskiej. Ma ona być impulsem dla ożywienia zatrudnienia, wzrostu gospodarczego i inwestycji w UE. Celem jest zwiększenie zrównoważonego wykorzystania zasobów odnawialnych i poprawa w tym zakresie, aby stawić czoła globalnym i lokalnym wyzwaniom, takim jak zmiana klimatu czy zrównoważony rozwój. W świecie ograniczonych zasobów biologicznych i zasobów ekosystemów potrzebne są wysiłki na rzecz innowacji, aby zapewnić ludziom żywność, czystą wodę i energię. Dzięki biogospodarce można wytwarzać paliwo z alg, poddawać recyklingowi odpady z tworzyw sztucznych, a także przekształcać odpady w nowe meble i ubrania albo przemysłowe produkty uboczne w bionawozy. Ten sektor daje szansę na stworzenie do 2030 r. 1 mln nowych, zielonych miejsc pracy. - Stało się oczywiste, że musimy dokonać zmiany systemowej, jeśli chodzi o sposoby, w jakie wytwarzamy, konsumujemy i wyrzucamy produkty. Rozwijając naszą biogospodarkę – odnawialny segment gospodarki o obiegu zamkniętym – możemy znaleźć nowe, innowacyjne sposoby zapewniania żywności, czystej wody i energii, które nie doprowadzą do wyczerpania ograniczonych zasobów biologicznych naszej planety. Działania te wiążą się również z ogromnym potencjałem stworzenia nowych, zielonych miejsc pracy, zwłaszcza na obszarach wiejskich i przybrzeżnych – stwierdził Jyrki Kyatainen wiceprzewodniczący Komisji Europejskiej do spraw miejsc pracy, wzrostu, inwestycji i konkurencyjności.
Stworzenie zrównoważonej biogospodarki o obiegu zamkniętym wymaga skoordynowanych wysiłków ze strony organów publicznych i przemysłu. Aby wesprzeć te wspólne starania, w 2019 r. Komisja będzie stawiać na rozwój i wzmocnienie sektorów wykorzystujących biotechnologie. W tym celu ustanowi tematyczną platformę inwestycyjną dla tej gałęzi ekonomii o obiegu zamkniętym, dysponującą budżetem w wysokości 100 mln euro, której celem będzie lepsze wprowadzanie na rynek innowacji opartych na biotechnologii oraz zmniejszenie ryzyka inwestycji sektora prywatnego w zrównoważone rozwiązania. Jednym z głównym celów będzie np. ułatwienie rozwoju nowych zrównoważonych biorafinerii w całej Europie. W niektórych regionach i państwach członkowskich, zwłaszcza w Europie Środkowo-Wschodniej, a więc i w Polsce, potencjał biomasy i odpadów jest ogromny, jednak nie jest w pełni wykorzystywany. Dlatego też KE zamierza również opracować strategiczny plan działania na rzecz zrównoważonych systemów żywnościowych i rolniczych, leśnictwa oraz bioproduktów. Ponadto w ramach programu „Horyzont 2020” ustanowić unijne narzędzie wspierania polityki dotyczącej biogospodarki, aby pomagać krajom UE w opracowywaniu krajowych i regionalnych planów działań na rzecz tego sektora, na przykład w zakresie gospodarki odpadami i praktyk rolniczych sprzyjających pochłanianiu dwutlenku węgla przez glebę. Komisja Europejska ma jeszcze w tym roku wdrożyć ogólnounijny system monitorowania postępów na drodze do zrównoważonej biogospodarki o obiegu zamkniętym oraz poszerzy bazę wiedzy i zwiększy zrozumienie konkretnych obszarów biogospodarki poprzez gromadzenie danych i zwiększanie ich dostępności za pośrednictwem centrum wiedzy.
Biogospodarka obejmuje wszystkie sektory i systemy, w których wykorzystuje się zasoby biologiczne. Jest to jedna z największych i najważniejszych gałęzi unijnej gospodarki Roczne obroty tego sektora sięgają 2 bln euro i zapewnia ona ok. 18 mln miejsc pracy. Jest to również kluczowy obszar służący pobudzaniu wzrostu gospodarczego na obszarach wiejskich i przybrzeżnych.
UE już finansuje badania naukowe i projekty demonstracyjne w dziedzinie zrównoważonych rozwiązań ekologicznych, sprzyjających włączeniu społecznemu i opierających się na obiegu zamkniętym, i wspiera ich wdrażanie. Na te cele przeznaczyła m.in. 3,85 mld euro w ramach obecnego unijnego programu finansowania badań naukowych i innowacji „Horyzont 2020”. Na lata 2020–2027 Komisja zaproponowała przeznaczyć na żywność i zasoby naturalne (w tym również na biogospodarkę) 10 mld euro w ramach programu „Horyzont Europa”.
