Monitoring suszy w Polsce może ulec zmianie. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi (MRiRW) analizuje nowe rozwiązania, które mają na celu wsparcie rolników w obliczu coraz częstszych okresów niedoboru wody. W odpowiedzi na postulaty zgłoszone przez Zarząd Krajowej Rady Izb Rolniczych dotyczące wprowadzenia całorocznego monitoringu suszy rolniczej, resort rolnictwa przedstawił swoje stanowisko dotyczące aktualnego systemu monitorowania.
Obecny system opiera się na ściśle określonej definicji suszy, zapisanej w ustawie o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, szkody spowodowane przez suszę oznaczają straty wynikające ze spadku klimatycznego bilansu wodnego poniżej określonych wartości dla różnych gatunków roślin i typów gleb. Monitorowanie suszy obecnie obejmuje okres od 21 marca do 30 września, a susza może być stwierdzona, gdy spadek bilansu wodnego wystąpi w dowolnym sześciodekadowym okresie w tym czasie. Ta definicja została stworzona we współpracy z Instytutem Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa w Puławach, bazując na wieloletnich badaniach dotyczących warunków klimatycznych w Polsce.
Wprowadzenie całorocznego monitoringu wymagałoby wprowadzenia istotnych zmian. Jak podaje Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa w Puławach, zmiana ta nie jest tylko kwestią techniczną. Potrzebne byłoby:
Opracowanie nowej definicji suszy.
Ustalenie obiektywnych i mierzalnych kryteriów oceny zagrożenia.
Stworzenie i sprawdzenie systemu wczesnego ostrzegania.
Opracowanie metod zbierania i przetwarzania danych.
Analiza skuteczności mechanizmów wsparcia dla rolników po wystąpieniu suszy.
Z tego powodu MRiRW wskazuje, że zmiana definicji suszy oraz przebudowa systemu monitoringu mogą być rozważane dopiero w przyszłości.
Jednak ministerstwo podkreśla, że system monitorowania suszy jest stopniowo udoskonalany. W 2026 roku Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa w Puławach kontynuuje działania polegające na prowadzeniu obserwacji bezpośrednio na polach rolników, współpracując z izbami rolniczymi we wszystkich województwach. Celem tych działań jest:
Gromadzenie danych do weryfikacji algorytmów oceniających skutki niedoborów wody.
Wdrażanie obserwacji satelitarnych o wysokiej rozdzielczości.
Poprawa dokładności map glebowych wykorzystywanych w systemie monitoringu.
W 2026 roku planowane są także obserwacje terenowe prowadzone bezpośrednio w uprawach zbożowych. Badania mają odbywać się w dwóch głównych terminach:
Od połowy kwietnia do połowy maja – ocena przezimowania ozimin oraz skutków ewentualnych przymrozków i wczesnego rozwoju zbóż jarych.
Od połowy czerwca do żniw – ocena skutków suszy oraz analiza potencjalnych strat plonów.
Dodatkowo przewiduje się interwencyjne oceny terenowe w przypadku wystąpienia ekstremalnych zjawisk pogodowych w wybranych regionach kraju.
Postulat wprowadzenia całorocznego monitoringu suszy zyskuje na znaczeniu w środowisku rolniczym. Wiele osób uważa, że obecny system nie zawsze oddaje rzeczywisty przebieg zjawisk pogodowych, szczególnie w okresach poza głównym sezonem wegetacyjnym. Mimo to, obecny system monitorowania suszy pozostanie w mocy, chociaż MRiRW zapowiada jego dalszy rozwój i udoskonalenia.
Zdjęcie - agronews.com.pl
