Kierunki produkcji ziemniaka w Polsce w 2026 roku
Czy w 2026 roku inwestycja w uprawę ziemniaka ma sens? Zdaniem dr Wojciecha Nowackiego z Stowarzyszenia Polski Ziemniak, sektor nadal oferuje szerokie możliwości – od rynku świeżego po dynamicznie rozwijające się przetwórstwo. Kluczowe znaczenie ma jednak organizacja rynku krajowego, która napotyka poważne trudności.
Perspektywy dla uprawy ziemniaka w 2026 roku pozostają niepewne, jednak coraz wyraźniej widać, że kluczem do opłacalności nie jest sama produkcja, lecz jej odpowiednie ukierunkowanie. Największe szanse daje współpraca z przetwórstwem oraz inwestycje w jakość, w tym w kwalifikowany materiał sadzeniakowy.
Przyglądając się sytuacji na rynku ziemniaka, największym wyzwaniem pozostaje organizacja rynku krajowego, która wciąż nie nadąża za potencjałem produkcyjnym sektora. Produkcja ziemniaka w Polsce pozostaje silnie zróżnicowana i wciąż pełni wiele funkcji w gospodarce rolnej. Jak podkreśla dr Wojciech Nowacki, zbiory ziemniaka w Polsce służą corocznie zaspokojeniu potrzeb na rynku ziemniaka jadalnego, jako surowiec dla przetwórstwa spożywczego (produkcja frytek, chipsów, suszy spożywczych), a także na potrzeby krajowego rynku nasiennego i reprodukcyjnego oraz na cele eksportowe i paszowe. Oznacza to, że uprawa ziemniaka może być kierowana do różnych segmentów rynku, jednak wybór właściwego kierunku produkcji ma dziś kluczowe znaczenie dla opłacalności uprawy.
Rynek ziemniaków jadalnych pozostaje ważnym elementem zagospodarowania zbiorów. Obejmuje on zarówno ziemniaki wczesne, jak i te ze zbioru jesiennego. Funkcjonuje w wielu kanałach sprzedaży – od hurtu, przez detal, aż po lokalne targowiska i sprzedaż bezpośrednią. Mimo spadku konsumpcji ziemniaków w Polsce, ich spożycie nadal pozostaje relatywnie wysokie na tle innych krajów. Chociaż konsumpcja ziemniaków przez Polaków stale się obniża, to na tle innych narodowości jest jeszcze dość wysoka i wynosi około 60 kg/osobę/rok świeżego ziemniaka.
Największy potencjał rozwoju sektora ziemniaczanego widoczny jest w przetwórstwie, które generuje rosnące zapotrzebowanie na surowiec. Równie ważnym segmentem produkcji ziemniaka w Polsce jest przetwórstwo spożywcze i przemysłowe ziemniaka (krochmalnictwo). Krajowe moce przerobowe są znaczące, choć nie zawsze w pełni wykorzystywane. Moce przerobowe przemysłowego przetwarzania ziemniaka w Polsce wynoszą około 2,5-3 mln ton surowca. W sezonie 2025/26, przy utrzymującej się wysokiej podaży ziemniaków i rozszerzaniu kontraktacji przez zakłady przetwórcze, całkowity przerób zwiększył się do około 2,30 mln ton.
Szczególnie dynamiczny rozwój widoczny jest w przemyśle skrobiowym oraz produkcji frytek i przetworów mrożonych. Najsilniejszy wzrost zanotowano w przemyśle skrobiowym, gdzie przerób może sięgnąć około 990 tys. ton, a także w segmencie frytek, dla którego wykorzystanie surowca może wzrosnąć do około 578 tys. ton, w tym 556 tys. ton w produkcji samych frytek.
Jednym z wyraźnych trendów w sektorze jest rozwój produkcji nasiennej, który stanowi fundament nowoczesnej uprawy ziemniaka. W 2025 roku odnotowano wzrost powierzchni nasiennej ziemniaka. Jest to pozytywny trend, ponieważ w nowoczesnej uprawie tego gatunku kwalifikowane, zdrowe sadzeniaki są podstawą wysokich i dobrej jakości plonów. Konieczny jest dalszy rozwój produkcji nasiennej ziemniaka, jeśli branża ma być profesjonalna.
Wciąż istotną częścią rynku pozostaje produkcja wielokierunkowa, szczególnie w mniejszych gospodarstwach, gdzie ziemniak pełni różne funkcje – od konsumpcyjnej po paszową. Pojęcie wielokierunkowego zagospodarowania produkcji obejmuje różnorodne wykorzystanie zbiorów ziemniaka produkowanego w mniejszych gospodarstwach, dotyczące zarówno ziemniaka jadalnego na zaopatrzenie rodzin rolniczych, jak i ziemniaka paszowego wykorzystywanego w żywieniu inwentarza żywego.
Zdjęcie - pliki.farmer.pl
