Kryzys na rynku zboża w 2025 roku staje się coraz bardziej wyraźny, a rolnicy sygnalizują problemy związane z opłacalnością sprzedaży i płynnością finansową.
Niskie ceny skupu oraz rosnące obawy dotyczące cen nawozów przyczyniają się do trudnej sytuacji w sektorze. Przewaga podaży nad popytem na rynkach globalnych, w tym rekordowe zbiory kukurydzy w USA oraz zmniejszony import ze strony Chin, wpływają na sytuację na rynku zbóż w Europie. W Unii Europejskiej odnotowano najlepsze wyniki produkcji zbóż od pięciu lat, jednak spadek zużycia ziarna w żywieniu ludzi i zwierząt prowadzi do wzrostu zapasów końcowych w magazynach oraz presji na ceny w skupach.
Ekspert Marian Sikora, przewodniczący rady Federacji Branżowych Związków Producentów Rolnych (FBZPR), zwraca uwagę, że najważniejszym problemem jest brak perspektywy szybkiego upłynnienia zapasów w cenach, które mogłyby zapewnić stabilność ekonomiczną gospodarstw. Dodatkowo, sytuacja na rynku nawozów może jeszcze bardziej wpłynąć na opłacalność produkcji. Dłuższe konflikty na Bliskim Wschodzie mogą utrzymywać wysokie ceny gazu, co z kolei wpływa na koszty produkcji nawozów mineralnych, zwłaszcza azotowych. Nowe regulacje, takie jak mechanizm CBAM, również stanowią dodatkowe ryzyko dla rolników.
Eksperci z Credit Agricole wskazują, że wzrost napięcia geopolitycznego na Bliskim Wschodzie doprowadził do zwiększenia cen zbóż na giełdach surowcowych, choć ich skala jest znacznie mniejsza niż w poprzednich latach. Obecnie rynek czeka na pierwsze prognozy dotyczące sytuacji popytowo-podażowej na rynku zbóż w nadchodzących sezonach. Według prognoz, ceny pszenicy na koniec 2026 roku mogą wynieść 850 zł/t, a na koniec 2027 roku około 900 zł/t. Dla kukurydzy przewidywane stawki to około 700 zł/t na koniec 2026 roku i około 800 zł/t na koniec 2027 roku. Analitycy zwracają też uwagę na rolę warunków agrometeorologicznych oraz na rozwój sytuacji geopolitycznej.
W obliczu kryzysu, Federacja Branżowych Związków Producentów Rolnych apeluje o aktualizację cen interwencyjnych skupu zbóż przez Komisję Europejską. Obecna stawka wynosi 101,37 euro za tonę, co nie zmieniło się od dłuższego czasu. Rolnicy postulują, aby cena interwencyjna wzrosła do minimum 230 euro za tonę, co miałoby zapewnić pokrycie kosztów produkcji oraz minimalny dochód rolnika. Justyna Jasińska, prezes Polskiego Związku Producentów Roślin Zbożowych (PZPRZ), podkreśla, że polscy rolnicy potrzebują realnej interwencji w postaci uruchomienia skupu interwencyjnego.
Analitycy Credit Agricole zwracają uwagę, że polski sektor rolno-spożywczy zmaga się z coraz większą presją kosztową, co widać zwłaszcza w rosnących kosztach pracy i energii. Czas niskich cen w polskim eksporcie artykułów rolno-spożywczych dobiega końca. Gospodarstwa rolne oraz firmy przetwórcze będą musiały szukać nowych sposobów na utrzymanie konkurencyjności, w tym poprzez optymalizację kosztów oraz zwiększenie skali działalności. Jednak w dłuższej perspektywie te działania mogą okazać się niewystarczające, biorąc pod uwagę obecną wielkość produkcji w Ukrainie oraz w krajach Mercosur.
Zdjęcie - v.wpimg.pl
