Jęczmień jary – nowe odmiany i postęp hodowlany
W Polsce zarejestrowano obecnie 82 odmiany jęczmienia jarego, co wskazuje na dynamiczny postęp hodowlany. Postęp ten pozwala na skuteczniejsze wykorzystanie potencjału plonowania w praktyce rolniczej oraz utrzymanie konkurencyjności wobec odmian ozimych.
Znaczenie jęczmienia jarego w uprawie
Jęczmień jary jest od dekad cenionym gatunkiem zbożowym w Polsce. Pomimo zauważalnych spadków powierzchni zasiewów, które wyniosły 200,6 tys. ha w 2025 roku, gatunek ten zachowuje istotne znaczenie gospodarcze. Ziarno jęczmienia znajduje zastosowanie zarówno w produkcji paszowej, jak i w przemyśle browarniczym. Jęczmień jary pełni także ważną rolę w płodozmianie, jako dobry przedplon, co sprzyja racjonalnemu gospodarowaniu gleba i umożliwia elastyczne dostosowanie się do zmieniających się warunków agrotechnicznych.
W kontekście zmian klimatycznych, które przejawiają się w postaci wiosennych suszy oraz niestabilnych warunków pogodowych, jęczmień jary może pełnić stabilizującą rolę w produkcji roślinnej. Jego krótki okres wegetacji oraz mniejsze wymagania wodne w porównaniu do innych gatunków czynią go alternatywą dla ozimin, zwłaszcza w latach, gdy ich przezimowanie jest niepewne.
Porejestrowe Doświadczalnictwo Odmianowe (PDO)
Kluczowym narzędziem w doborze najlepszych odmian jęczmienia jarego jest PDO. System ten umożliwia ocenę odmian w różnych warunkach klimatyczno-glebowych oraz przy różnym poziomie agrotechniki. W ramach PDO analizowane są m.in. plonowanie, odporność na choroby grzybowe, podatność na wyleganie oraz zawartość białka. W 2025 roku plonowanie odmian wzorcowych, takich jak Aristelle, LG Flamenco i Tilmor, osiągnęło średnio 76,3 dt/ha przy przeciętnej agrotechnice. Technologia intensywna umożliwiła uzyskanie plonów na poziomie 84,0 dt/ha, co pokazuje, że odpowiedni dobór odmiany potrafi znacząco wpłynąć na efektywność produkcji.
Kierunki postępu hodowlanego
Hodowla jęczmienia jarego koncentruje się na kilku kluczowych kierunkach. Przede wszystkim dąży się do zwiększenia potencjału plonowania, zachowując jego stabilność w zmiennych warunkach środowiskowych. Wiele pracy poświęca się także poprawie odporności na choroby oraz tolerancji na stresy abiotyczne, takie jak niedobór wody czy chłody wiosenne. Postęp w tych obszarach ma na celu ograniczenie nakładów na ochronę roślin oraz zwiększenie bezpieczeństwa produkcji.
Nowe odmiany jęczmienia jarego
W Krajowym rejestrze odmian jęczmienia jarego przeważają odmiany pastewne, które stanowią aż 70 z 82 zarejestrowanych pozycji. Warto zaznaczyć, że wiele z nich pochodzi z krajowych programów hodowlanych, co sprawia, że są one lepiej przystosowane do lokalnych warunków. W 2025 roku zarejestrowano 10 nowych odmian, w tym dwie browarne – LG Caruso i Sartre oraz osiem pastewnych: Antares, Kamrat, KWS Imagis, Level, Magellan, Nestor, Orlando i Robin. Nowo zarejestrowane odmiany wyróżniają się wysokim potencjałem plonowania oraz dobrą odpornością na choroby, co czyni je atrakcyjnym wyborem dla rolników.
Podsumowanie
Jęczmień jary wciąż odgrywa istotną rolę w polskim rolnictwie. Dzięki postępowi hodowlanemu oraz nowym odmianom rolnicy mają możliwość efektywnego wykorzystania jego potencjału. Kluczowe staje się zatem odpowiednie dobieranie odmian, które będą w stanie sprostać wyzwaniom zmieniającego się klimatu oraz zwiększających się wymagań produkcyjnych.
Zdjęcie - agroprofil.pl
