Zdaniem Pawła Wakora, reprezentującego firmę Corteva Agriscience, kluczowe decyzje regulacyjne i rozwój technologii zdecydują o stabilności produkcji rolnej w Europie. W trakcie debaty o wpływie zmian klimatu na rolnictwo ekspert wskazał trzy obszary, które wymagają równoległego rozwoju: uproszczenie procesu rejestracji środków ochrony roślin, harmonizacja podejścia do środków biologicznych oraz wdrożenie Nowych Technik Genomowych (NGT).
Stabilność dzięki zmianom w rejestracji środków ochrony roślin
Pawła Wakora interesuje przede wszystkim zwiększenie przewidywalności dla producentów rolnych. Według niego propozycja wprowadzenia bezterminowych zezwoleń na środki ochrony roślin może ograniczyć częste wycofywanie substancji czynnych i zmniejszyć biurokrację, co z kolei poprawi dostępność narzędzi do ochrony roślin. W praktyce oznacza to większą możliwość planowania produkcji i ochrony upraw, pod warunkiem że dalsze decyzje będą oparte na dowodach naukowych i monitoringu ryzyka.
Harmonizacja środków biologicznych jako przełom rynkowy
Trwają prace nad ujednoliceniem definicji i zasad dopuszczania środków biologicznych na poziomie unijnym. Zdaniem Wakora, jasne i zharmonizowane regulacje mogą przyspieszyć dostęp rolników do produktów o udokumentowanej skuteczności. Korzyści, które wymienił ekspert, to:
Krótszy czas wprowadzenia na rynek produktów biologicznych.
Wyraźniejsze kryteria efektywności i bezpieczeństwa dla rolników i doradców.
Lepsza dostępność alternatyw dla konwencjonalnych środków chemicznych.
Nowe Techniki Genomowe — szybciej od badań do pola
NGT to zdaniem przedstawiciela Corteva narzędzie hodowlane, które może znacząco skrócić czas potrzebny na pojawienie się odmian odpornych na choroby czy lepiej dopasowanych do zmiennych warunków klimatycznych. Wskazał na dwie konkretne korzyści:
Czas: tradycyjna droga hodowlana średnio zajmuje około 10 lat, natomiast zastosowanie NGT pozwala skrócić ten okres co najmniej o połowę. To oznacza szybsze wprowadzanie cech odpornych i adaptacyjnych.
Stabilizacja produkcji i wzrost wydajności: nowe odmiany mogą zwiększyć odporność na choroby i stresy klimatyczne, co przekłada się na bardziej przewidywalne plony.
Przykłady aplikacji z portfolio firmy Corteva ilustrują praktyczne zastosowanie NGT: odmiana kukurydzy o zwiększonej odporności na rdze kukurydzy oraz wczesno kwitnąca soja, dojrzewająca około 12 dni wcześniej niż odmiany tradycyjne. Takie cechy ułatwiają adaptację do krótszych okresów wegetacji i niestabilnych warunków pogodowych.
Perspektywy wdrożeniowe i warunki sukcesu
Wakor zwrócił uwagę, że technologia sama w sobie nie wystarczy — potrzebna jest synergiczna polityka regulacyjna i wsparcie dla wdrożeń. Kluczowe elementy warunkujące sukces to:
Jasne i przewidywalne ramy prawne dla NGT, przy jednoczesnym szybkim procesie oceny bezpieczeństwa.
Uproszczenie procedur rejestracyjnych dla środków biologicznych i równoważne traktowanie rozwiązań innowacyjnych.
Inwestycje w badania polowe i monitoring, które potwierdzą skuteczność nowych odmian i środków.
Rola biopaliw i dywersyfikacja dochodów gospodarstw
W dyskusji poruszono także temat biopaliw jako elementu transformacji energetycznej. Wakor podkreślił, że rozwój produkcji roślin energetycznych może być jednym ze sposobów dywersyfikacji dochodów gospodarstw, o ile zostanie właściwie skoordynowany z polityką klimatyczną oraz bezpieczeństwem żywnościowym. Zwrócił uwagę na dwa warunki:
Produkcja energetyczna nie powinna konkurować z produkcją żywności w sposób zagrażający bezpieczeństwu żywnościowemu.
Rozsądne wykorzystanie nadwyżek produkcyjnych oraz optymalizacja kosztów produkcji mogą uczynić uprawy na cele energetyczne opłacalnym uzupełnieniem działalności gospodarstw.
Konsekwencje dla praktyki agronomicznej
W praktyce rolników kluczowe będą: przewidywalność dostaw środków ochrony, szybszy dostęp do odmian odpornych i wyraźne kryteria dla środków biologicznych. Oto najważniejsze implikacje:
Planowanie zasiewów i ochrony będzie mniej narażone na nagłe zmiany w dostępności produktów.
Zwiększy się rola doradztwa agronomicznego w doborze odmian i środków biologicznych do konkretnych warunków gospodarstwa.
Gospodarstwa będą mogły rozważać dodatkowe źródła dochodu, w tym uprawy na cele energetyczne, jako element strategii zarządzania ryzykiem.
Wnioski
W ocenie Pawła Wakora przyszłość rolnictwa w Europie zależy od równoległego rozwoju regulacji i technologii. Harmonizacja przepisów dla środków biologicznych, uproszczenia w procedurach rejestracyjnych oraz przyjęcie NGT w praktyce hodowlanej mogą zwiększyć stabilność produkcji i pomóc rolnikom lepiej radzić sobie ze skutkami zmian klimatu. Jednocześnie ważne jest, aby wdrożenia były oparte na dowodach naukowych i miały jasne ramy prawne, co umożliwi bezpieczne i szybkie przełożenie innowacji z laboratorium na pole.
Zdjęcie - pliki.farmer.pl