Melkveehouder Elbert Hennipman uit Westbroek ontving een aangetekende brief van de provincie waarin zijn bedrijf beperkingen kreeg voor mest en kunstmest en waaruit meteen duidelijk werd welke percelen gevolgen hebben. Hij verzorgt dagelijks de koeien, maar de inhoud van die brief raakt direct aan het voortbestaan van zijn bedrijf en de sociale structuren in het dorp. De impact beperkt zich niet tot één erf: ook de boerderijen van nabuur Steven, Rick en Johan staan in een beschermde zone en kregen hetzelfde bericht. Per 1 januari 2027 gelden er geen kunstmest en sterk beperkte uitrijmogelijkheden voor mest op de aangeduide percelen. De maatregel snijdt volgens betrokkenen in de levensader van hun bedrijf en zet de toekomst van meerdere gezinnen op het spel.
Gemeenschapsimpact en reactie
De ontvangst van de brieven heeft in het dorp sterke reacties losgemaakt: kerk, vrijwilligers en buren zoeken elkaar op en tonen steun aan de getroffen families. De dominee en ouderlingen bezochten de gezinnen en organiseerden bijeenkomsten waar zorgen over verlies van werkgelegenheid, vrijwilligers en verenigingen werden uitgesproken. Dorpsbewoners lieten spandoeken drukken, er werd samen gezongen en tientallen mensen dienden een zienswijze in bij de provincie om invloed te proberen uitoefenen op het definitieve besluit. Zo'n 1.700 zienswijzen zijn ingediend bij de provincie.
Provinciaal pakket en overleg
De provincie Utrecht heeft een pakket maatregelen opgesteld om landelijke stikstofdoelen te halen en voert dat nu in het gebied rond Westbroek uit via gebiedsspecifieke besluiten en gebiedsregisseurs. Gedeputeerde Mirjam Sterk heeft in bijeenkomsten de noodzaak van ingrijpen toegelicht en aandacht gevraagd voor begeleiding van boeren die geraakt worden. De provincie biedt volgens de toelichting hulp bij omschakeling, verhuizing of een beëindiging van het bedrijf, en werkt met een kerngroep van afdelingen die vergunningen, natuur, bodem en uitvoering koppelen.
Elbert nam het woord tijdens een provinciale bijeenkomst en benoemde concrete lokale gevolgen: niet alleen het einde van individuele bedrijven, maar ook de effecten op loonwerkers, veehandelaren en lokale verenigingen. Hij benadrukte de sociale en economische samenhang in het dorp en riep beleidsmakers op rekening te houden met die keten. In het overleg kregen boeren ruimte om vragen te stellen, maar veel antwoorden op individuele vragen over percelen, emissiereducties en waardeverrekening van grond ontbreken nog.
In het dorp organiseren bewoners zich: naast collectieve acties zijn er gesprekken met ambtenaren en gedeputeerden, en worden alternatieven verkend door boeren die willen verduurzamen of juist afhankelijk zijn van reguliere mest en kunstmest. Er loopt een procedure van inspraak rond het Utrechts Programma Landelijk Gebied; voor de zomer moet het plan volgens de provincie definitief worden vastgesteld. De toekomst van meerdere bedrijven in Westbroek hangt af van de uitkomst daarvan en van de individuele mogelijkheden voor compensatie en omschakeling.
Foto - www.nrc.nl
