Volgens akkerbouwer Meeuw de Bruijne verschuift de macht in de akkerbouw naar grote verwerkers zoals fritesfabrikanten en enkele uienverwerkers, en dat signaleert hij als voorzitter van beurs Zuid. De Bruijne werkt met zijn broer Marco op een bedrijf bij Kats op Noord-Beveland waar op een van de schuren het bord ‘Landbouwlust’ prijkt en de oprijlaan 400 meter lang is; hij zegt dat het vak prachtig blijft omdat je zaaien of poten kunt, gewassen ziet groeien en oogst. "We hebben een mooi vak. Zaaien of poten, gewassen zien groeien en oogsten, fantastisch," zegt hij, maar die waardering staat volgens hem onder druk door de huidige marktrealiteit in 2026.
De akkerbouwer stelt dat boeren zeggenschap hebben ingewisseld, waardoor grotere concerns marktmacht konden verzamelen en sterker gingen bepalen wat geproduceerd en afgenomen wordt. Volgens De Bruijne trokken fritesfabrikanten en een aantal uienverwerkers meer macht naar zich toe, en die verschuiving beïnvloedt prijsvorming, contractvoorwaarden en de positie van individuele akkerbouwers in de keten. Hij benadrukt dat deze ontwikkeling zichtbaar is in leveringsafspraken en in de mate waarin verwerkers productie-eisen kunnen opleggen.
De sector ervaart tegelijkertijd een economische druk: bijna alle productgroepen kampen met lage prijzen terwijl kosten oplopen, en boeren bellen hem met concrete betalings- en liquiditeitsproblemen. De Bruijne noemt stijgende kosten voor kunstmest, gewasbeschermingsmiddelen en brandstof en merkt op dat er "virtueel geen geld binnenkomt" bij collega’s, een situatie die cashflowproblemen veroorzaakt en directe bedrijfsvoering belemmert. Die combinatie van lage opbrengsten en hogere productiekosten vormt volgens hem de kern van de aanhoudende crisis die akkerbouwers nu treffen.
De observaties van De Bruijne bevatten zowel een persoonlijk beeld van het bedrijvenleven op Noord-Beveland als een bredere analyse van marktstructuren, met aandacht voor onderwerpen als prijsdruk, meeleveraardappelen en de toekomst van de akkerbouw. Hij ontvangt geregeld telefoontjes van collega’s met concrete financiële zorgen, en zijn signalen geven aan dat ketenmacht en economische druk hand in hand gaan in de huidige situatie.
Foto - www.boerderij.nl
