Volgens Mariia Didukh (UNAF) en Oleksandra Avramenko (European Integration Committee) streeft Oekraïne naar volledige integratie in de Europese Unie, maar daarvoor zijn ingrijpende agrarische hervormingen, tijd en investeringen nodig. De twee vertegenwoordigers benadrukken dat een alternatief voor westelijke integratie er volgens hen niet is en dat beleidskeuzes zorgvuldig moeten worden gepland om zowel Oekraïense boeren als Europese producenten niet te schaden.
Oekraïne werkt onder oorlogsomstandigheden waarmee grote belemmeringen samenhangen: landbouwgrond is bezet of ongeschikt geraakt, er zijn personeelstekorten en logistieke knelpunten, vooral voor zeetransport. Die beperkingen hebben de afhankelijkheid van exportroutes via EU-landen vergroot en geleid tot lagere inkomsten in de agrarische sector. De implementatie van EU-regels moet plaatsvinden zonder de Oekraïense landbouw of de wereldwijde voedselzekerheid te ondermijnen.
Er zijn al wetswijzigingen doorgevoerd die gericht zijn op harmonisatie met EU-normen: recente aanpassingen omvatten onder meer regelgeving voor dierenwelzijn en vernieuwde regels voor veterinaire medicijnen, genetisch gemodificeerde organismen en officiële controles. Didukh waarschuwt dat uitvoering moeite kost onder de huidige omstandigheden: er moeten controleurs worden opgeleid en boeren moeten de nieuwe regels praktisch kunnen toepassen.
De grootste knelpunten zitten volgens Didukh en Avramenko bij gewasbescherming en de Nitraatrichtlijn. Het stoppen met bepaalde middelen leidt volgens berekeningen tot circa 2 miljard euro opbrengstverlies, en daarnaast rekent men op ongeveer 85 euro extra kosten per hectare om aan de nitraatregels te voldoen. Agronomen zoeken naar vervangers, maar het testen en invoeren van alternatieven vereist kennisuitwisseling en zorgvuldige veldproeven.
Avramenko waarschuwt dat tijd en capaciteit cruciaal zijn: de Europese chemische industrie heeft niet direct voldoende productiecapaciteit voor alle nieuwe middelen die Oekraïne nodig heeft, waardoor concurrentie om schaarse middelen prijsopdrijvend kan werken. Ze pleit voor gezamenlijke testprogramma's met Europese partners en een gefaseerde aanpak die voorkomt dat zowel Oekraïne als EU-landen schade ondervinden.
Oekraïne bekleedt bovendien een rol als belangrijke wereldleverancier; volgens Avramenko kan strikte en snelle harmonisatie voor wereldmarkten minder concurrerend uitpakken omdat productie onder EU-regels duurder wordt. Voor afzetmarkten in het Midden-Oosten en Afrika is de prijs vaak doorslaggevend, waardoor een onmiddellijke en volledige invoering van alle EU-normen op korte termijn problematisch kan zijn.
Didukh roept de EU op tot een gedetailleerd, haalbaar implementatieplan met deadlines en financiële steun: Europese uitbreidingen vergden volgens haar aanzienlijke investeringen in modernisering en Oekraïne heeft vergelijkbare middelen nodig om op gelijk niveau te komen. In binnenlands politiek opvattingen zijn Europese toetreding en naleving van de Kopenhagencriteria randvoorwaardelijk; coalitiepartijen stellen dat de criteria van Kopenhagen moeten gelden bij de beoordeling van de voortgang.
Foto - www.nieuweoogst.nl
