De zuivelmarkt vertoont een duidelijke tweedeling: melkvetproducten zoals room en boter blijven zwak, terwijl mageremelkpoeders en weipoeder juist sterk blijven; weipoeder noteerde vorige week 150 euro, een record en de droogtorens en boterproductiecapaciteit zijn volledig benut. Bij een nog hoge melkproductie komen veel zuivelproducten op de markt, maar de vraag en prijsontwikkeling per productgroep lopen sterk uiteen. Handelaren en verwerkers reageren door droogcapaciteit en productiekeuzes te verschuiven richting poeders. De marktsituatie blijft spannend door stijgende kosten en geopolitieke onzekerheden.
De productie van boter en de draaiende droogtorens zorgen dat verwerkingscapaciteit krap is, waardoor de inrichting van fabrieken bepaalt welke producten prioriteit krijgen. Fabrieken zetten eerst in op mageremelkpoeder en vervolgens op weiconcentraat en hogere weiderivaten, waardoor ook de prijs voor weipoeder voor diervoeder mee omhoog gaat. De benutting van verwerkingscapaciteit trekt de prijzen van poeders mee, terwijl roomprijzen laag blijven en niet alle room gemakkelijk verwerkt kan worden.
In mei 2026 verhogen zuivelverwerkers de melkprijs naar boeren: FrieslandCampina verhoogt de melkprijs met 0,25 euro per 100 kilo naar 45,46 euro, Royal A-ware verhoogt de gewogen prijs voor gangbare melk met 0,40 euro naar 44,49 euro per 100 kilo, en Arla verhoogt de melkprijs voor gangbare melk met ongeveer 2 euro naar 40,32 euro per 100 kilo. Die stijgingen weerspiegelen de huidige marktverhoudingen ondanks de ruime melkproductie.
Volgens Martin Valstar, zuivelmarktdeskundige voor ZuivelNL, is er sterke vraag naar producten met verhoogde proteïne, zoals sport- en klinische voeding, wat de vraag naar weipoeder en eiwitrijkere derivaten aanjaagt. Hij benadrukt dat de prijs voor humane kwaliteit weipoeder hoger ligt dan die voor diervoeder en dat verwerkers droogcapaciteit preferentieel inzetten voor producten met de hoogste marge. De populariteit van afslankmiddelen die eiwitconsumptie stimuleren, draagt volgens Valstar bij aan de extra vraag.
De roomprijs blijft laag en niet alle room kan worden verwerkt; ondanks dat is kwalitatief goede boter de afgelopen maanden relatief goed verkocht en bouwen handelaren voorraad op. In sommige exportbestemmingen is Europese boter momenteel aantrekkelijk, en productie in landen als Polen en Ierland nam toe terwijl Noordwest-Europa zijn capaciteit volledig gebruikt.
Volgens Klaas Johan Osinga, beleidsspecialist internationaal bij LTO Nederland, zijn termijnmarkten voor zuivel redelijk positief en is Europa competitief op de wereldmarkt. Tegelijkertijd noemt hij kostenfactoren die de melkprijsontwikkeling op termijn onzeker maken, zoals hoge diesel- en kunstmestprijzen, stijgende energie- en transportkosten, containerkosten en risicopremies; ook een mogelijke droogte en de daarmee samenhangende hogere brandstofkosten voor beregening kunnen de productie later dit jaar beïnvloeden. Verwerkers en melkveehouders zien deze kostenstijgingen terug in hun bedrijfsvoering en verwachten dat deze uiteindelijk doorwerken in de consumentprijs en de melkprijzen aan de boer.
Foto - www.nieuweoogst.nl
