Veldonderzoek met 2.400 eendagskuikens toont dat vaccinatie leghennen beschermt tegen een hoogpathogeen H5N1-veldvirus en de verspreiding tussen dieren, bedrijven en de mens grotendeels beperkt. Vaccinatie gecombineerd met gerichte monitoring verminderde zowel ziekte en sterfte als de transmissie in de proefopzet.
Opzet van het onderzoek
Het onderzoek werkte met 2.400 eendagskuikens verdeeld in drie groepen: 600 niet-gevaccineerd, 600 met Vectormune AI als eendagskuiken en 1.200 met VAXXITEK HVT+ IBD + H5; de helft van alle dieren kreeg op 12 weken een booster met Volvac B.E.S.T. AI + ND. De hennen werden op twee reguliere leghenbedrijven gehouden en tot ruim 84 weken gevolgd, waarbij op vier leeftijden telkens een klein deel gecontroleerd werd blootgesteld aan het hoogpathogene H5N1-veldvirus onder leiding van Wageningen Bioveterinary Research. Royal GD en de faculteit Diergeneeskunde namen deel aan de uitvoering van het veldonderzoek.
Bescherming en sterfte
De niet-gevaccineerde hennen overleefden de gerichte blootstelling aan het hoogpathogene H5N1-veldvirus in geen enkel geval, met een sterfte van 100 procent. Bij gevaccineerde hennen was de uitval fors lager; bij dieren met voldoende antistoffen varieerde de sterfte van 0 tot iets meer dan 3 procent, terwijl hennen met lage antistofferniveaus een sterfte van 7 tot ruim 30 procent lieten zien. Het gebruik van een boostervaccin hield het antistoffenniveau op peil en paste bij lagere uitval.
Verspreiding en detectie
In de proef werd telkens de helft van het koppel besmet en de andere helft niet; bij niet-gevaccineerde hennen vermeerderde het veldvirus snel en werd het snel overgedragen naar niet-besmette dieren. Bij gevaccineerde koppel was de overdracht naar niet-besmette hennen veel lager; de kans dat een binnenkomend virus leidt tot een uitbraak daalde van 96 procent bij niet-gevaccineerd naar 20 à 28 procent bij gevaccineerde koppels en tot 10 procent bij gebruik van een booster. Omdat gevaccineerde hennen vaak niet ziek worden, kan besmetting onder de radar blijven, waardoor gerichte monitoring essentieel is.
Het onderzoek toont aan dat het opsporen van onderhuidse besmettingen mogelijk is door regelmatig onderzoek op gestorven hennen: zelfs bij een interval van dertig dagen tussen deze onderzoeken werd 93 tot 98 procent van de besmettingen met veldvirus opgespoord. Verder werden geen nadelige effecten van vaccinatie gevonden op de gezondheid van de dieren, de eiproductie of eikwaliteit. De resultaten onderstrepen het belang van combinatie van vaccinatie, boostervaccins en regelmatige monitoring om onderhuidse besmettingen te detecteren.
Foto - www.nieuweoogst.nl
