Sejmowa komisja nadzwyczajna ds. ochrony zwierząt w 2026 roku rozpoczęła prace nad dwoma projektami nowelizacji dotyczących zakazu trzymania zwierząt na uwięzi. Oba projekty dotykają bezpośrednio praktyk stosowanych na terenach wiejskich, w gospodarstwach i w schroniskach, dlatego mają znaczenie dla sektora hodowlanego i bezpieczeństwa zwierząt. W dyskusji pojawiają się zarówno propozycje całkowitego zakazu, jak i regulacje techniczne dotyczące bud i kojców, które mają określić standardy dobrostanu. Decyzje komisji w 2026 r. wyznaczą ramy prawne i terminy wdrożenia nowych wymogów dla właścicieli zwierząt i podmiotów gospodarskich.
W debacie porównywane są dwa główne rozwiązania: zakaz trzymania zwierząt na uwięzi jako szeroka zasada oraz bardziej doprecyzowane regulacje dotyczące psów w kojcach. Projekt prezydencki proponuje zakaz trzymania zwierząt domowych na uwięzi z określonymi wyjątkami i minimalnymi wymaganiami dla budy, natomiast projekt poselski koncentruje się na całkowitym zakazie uwięzi dla psów i precyzuje wymagania konstrukcyjne kojców. Różnice między projektami wpłyną na zakres obowiązków właścicieli ziemskich, gospodarstw agroturystycznych oraz podmiotów prowadzących działalność hodowlaną. Przyjęte rozwiązania będą też decydować o potrzebie inwestycji w infrastrukturę dla zwierząt.
Główne propozycje i standardy dla zwierząt
Projekty zawierają zestaw wymogów mających poprawić warunki bytowania zwierząt przebywających poza lokalem mieszkalnym oraz ograniczyć praktykę długotrwałego trzymania na łańcuchu. 1. Zapewnienie budy z izolacją termiczną i podniesieniem od podłoża dla każdego psa przebywającego poza domem. 2. Obowiązek zapewnienia oddzielnej budy dla każdego psa utrzymywanego razem w jednym miejscu. 3. Zakaz długotrwałego przywiązywania zwierząt, dopuszczalność krótkotrwałego uwiązania tylko w określonych, nieszkodliwych dla dobrostanu okolicznościach.
Proponowane regulacje kładą nacisk na konkretne standardy techniczne i praktyczne zabezpieczenia, które mają zapobiegać wychłodzeniu, przegrzaniu oraz urazom wynikającym z uwięzi. W projekcie prezydenckim podkreślono konieczność zastosowania materiałów drewnopochodnych lub podobnych jako bariery termicznej dla budy oraz izolacji od podłoża, natomiast projekt poselski idzie dalej, precyzując konstrukcję i powierzchnię kojców. W zależności od przyjętych rozwiązań właściciele gospodarstw będą musieli dokonać adaptacji pomieszczeń gospodarczych i ogrodzeń.
Wymogi dotyczące kojców w projekcie poselskim
Projekt poselski wprowadza definicję kojca oraz konkretne minimalne powierzchnie i parametry konstrukcyjne, które mają być obowiązkowe tam, gdzie pies nie ma możliwości swobodnego wyjścia. 1. Minimalna powierzchnia 10 m kw. dla psa do 20 kg. 2. Minimalna powierzchnia 15 m kw. dla psa 20–30 kg. 3. Minimalna powierzchnia 20 m kw. dla psa powyżej 30 kg, przy jednoczesnym zwiększeniu powierzchni wraz z liczbą przebywających psów.
Dodatkowo projekty przewidują wysokość kojca nie mniejszą niż określona wartość oraz wymagania dotyczące utwardzenia podłoża i zadaszenia. Takie normy wpłyną bezpośrednio na koszty adaptacji obiektów gospodarczych i będą szczególnie istotne dla małych gospodarstw, ferm i placówek adopcyjnych, które utrzymują psy jako stróżujące lub pasterskie.
Wyłączenia, wyjątki i sytuacje dopuszczalne są kluczowe dla praktyki rolniczej i użytkowania zwierząt w sektorze. 1. Uwiązanie lub prowadzenie na smyczy w trakcie spaceru, transportu, wystaw i treningu. 2. Krótkotrwałe uwiązanie poza miejscem stałego bytowania w określonych warunkach wskazanych przez właściciela, pod warunkiem nienaruszenia dobrostanu. 3. Wyjątki dla psów pracujących: psy służb, psy ratownicze, psy przewodniki i psy pasterskie wykorzystywane w czasie sezonowego wypasu.
Te wyjątki mają na celu pogodzenie ochrony zwierząt z koniecznością wykonywania zadań gospodarczych i bezpieczeństwa, np. pilnowania stad czy ochrony mienia. Jednocześnie wskazują na potrzebę jasnych przepisów wykonawczych, które określą dopuszczalne warunki krótkotrwałego uwiązania, sposób nadzoru oraz sankcje za naruszenia.
W perspektywie wdrożenia proponowane są także przepisy przejściowe i terminy dostosowania, które umożliwią właścicielom gospodarstw organizację miejsc bytowania zwierząt zgodnie z nowymi normami. Przewidziane są okresy na adaptację infrastruktury oraz obowiązek zastosowania środków ostrożności uniemożliwiających niekontrolowane wydostanie się zwierzęcia poza miejsce stałego bytowania. W praktyce oznacza to planowanie inwestycji w ogrodzenia, budy i systemy zabezpieczeń oraz szkolenia dla właścicieli i personelu hodowlanego.
Wpływ na rolnictwo i rekomendacje praktyczne obejmują potrzeby związane z utrzymaniem psów stróżujących i pasterskich, które pełnią funkcje kluczowe dla gospodarstw. Rolnicy powinni już teraz analizować alternatywy dla tradycyjnych łańcuchów: instalację trwałych i bezpiecznych ogrodzeń, tworzenie zadaszonych wybiegów, modernizację bud dla zwierząt oraz szkolenia psów i opiekunów w zakresie humanitarnego postępowania. Warto także konsultować się z weterynarzami i inspekcjami weterynaryjnymi, by dostosować rozwiązania do wymogów prawnych i dobrostanu zwierząt.
Kolejne etapy legislacyjne w 2026 roku obejmą dyskusje komisji, możliwe poprawki i konsultacje z organizacjami branżowymi oraz przedstawicielami rolników. Wypracowanie praktycznych przepisów wykonawczych będzie kluczowe, by nowe normy poprawiały dobrostan zwierząt bez nadmiernego obciążenia gospodarstw. Sektor hodowlany powinien monitorować postępy prac, planować adaptacje i uczestniczyć w konsultacjach, aby zmiany prawa były wykonalne i skuteczne.
Zdjęcie - pliki.farmer.pl
