Rizoktonioza to groźna i powszechnie występująca choroba ziemniaka, która może prowadzić do znacznych strat w plonach. O zagrożeniu tym patogenem decydują głównie praktyki agrotechniczne stosowane na etapie sadzenia. Jakie kroki można podjąć, aby zminimalizować ryzyko wystąpienia tej choroby?
Objawy rizoktoniozy
Rizoktonioza, wywoływana przez grzyb Rhizoctonia solani, ujawnia się w trzech głównych formach:
Gnicie kiełków: Objawia się brunatnymi, nekrotycznymi plamami na kiełkach, co negatywnie wpływa na wschody i osłabia rozwój roślin.
Próchnienie podstawy łodygi: Pojawiają się suche, brązowe plamy u podstawy łodygi, co prowadzi do zakłócenia transportu wody i asymilatów oraz do zdrobnienia bulw.
Ospowatość bulw: Ciemne, twarde grudki na skórce bulw mogą prowadzić do ich deformacji.
Choroba ta może powodować straty plonów w Polsce na poziomie 15-20 proc., a gnicie kiełków może zmniejszać obsadę roślin nawet o 25 proc. Dodatkowo, rizoktonioza wpływa na jakość handlową ziemniaków.
Przygotowanie materiału sadzeniakowego
Kluczowym krokiem w walce z rizoktoniozą jest stosowanie zdrowego materiału sadzeniakowego. W partii bulw przeznaczonych do sadzenia nie może być więcej niż 5 proc. bulw z objawami ospowatości. Idealnie sprawdza się użycie kwalifikowanego materiału sadzeniakowego. Przed sadzeniem warto również rozważyć podkiełkowanie bulw, co przyspiesza wschody i ogranicza kontakt kiełków z patogenami w glebie.
Zaprawianie bulw
Na rynku dostępne są różne zaprawy chemiczne, które skutecznie ograniczają występowanie rizoktoniozy. Preparaty te często zawierają azoksystrobinę, flutolanil lub fluksapyroksad. Chociaż zaprawy fungicydowe chronią bulwy przed inokulum choroby, mogą nie być wystarczające w przypadku patogenu obecnego w glebie. Dlatego warto również rozważyć stosowanie biofungicydów, które zawierają antagonistyczne mikroorganizmy, takie jak Trichoderma asperellum czy Bacillus amyloliquefaciens.
Właściwy termin sadzenia
Właściwy termin sadzenia jest kluczowy w profilaktyce rizoktoniozy. Sadzeniaki powinny być umieszczane w glebie, gdy temperatura na głębokości 10 cm wynosi około 8-10°C (w przypadku bulw podkiełkowanych 6-8°C). Sadzenie w zimną i mokrą glebę zwiększa ryzyko wystąpienia choroby, gdyż rośliny w takich warunkach wschodzą wolniej, co wydłuża kontakt kiełków z patogenem.
Zaleca się również, aby sadzeniaki nie były umieszczane zbyt głęboko – optymalna głębokość to średnica bulwy powiększona o 1-2 cm. Zbyt głębokie sadzenie opóźnia wschody i zwiększa ryzyko infekcji.
Dobór odpowiedniego stanowiska
W zapobieganiu rizoktoniozie kluczowy jest również dobór odpowiedniego stanowiska do uprawy ziemniaka. Ryzyko występowania choroby wzrasta na glebach ciężkich i zlewnych, które wolno się nagrzewają. Nie należy uprawiać ziemniaków na tym samym stanowisku zbyt często, aby nie gromadzić w glebie materiału infekcyjnego. Wysokie dawki azotu i fosforu, a także niedobory potasu i wapnia sprzyjają występowaniu rizoktoniozy.
Podsumowując, odpowiednia profilaktyka oraz dbałość o zdrowy materiał sadzeniakowy, właściwy termin i głębokość sadzenia oraz dobór stanowiska mogą znacznie ograniczyć ryzyko wystąpienia rizoktoniozy. Warto stosować nowoczesne metody agrotechniczne oraz preparaty biologiczne, aby zapewnić zdrowe plony ziemniaków.
Zdjęcie - pliki.farmer.pl
