Tomasz Nawrocki, wiceprezes ARiMR, przedstawił na Europejskim Kongresie Gospodarczym 2026 działania Agencji mające na celu szybką reakcję na bieżące kryzysy w rolnictwie. Podkreślił, że priorytetem jest stabilizacja finansowa producentów oraz ułatwienie sprzedaży produktów rolnych poprzez wsparcie krótkich łańcuchów dostaw i cyfryzację usług. W wystąpieniu zwrócono uwagę na konieczność łączenia wsparcia finansowego z działaniami organizacyjnymi i przetwórczymi, które realnie skracają dystans między gospodarstwem a konsumentem. Zapowiedziano też kolejne nabory środków i kontynuację szybkich wypłat, aby reakcja instytucji była skoordynowana z potrzebami rynku.
Wsparcie płatności i tempo wypłat
ARiMR informuje o intensyfikacji działań płatniczych w 2026 roku, co ma na celu zapewnienie producentom płynności w trudnych warunkach rynkowych. Na kontach wielu gospodarstw znajduje się już znacząca część należnych środków, co pozwala ograniczyć presję finansową w sezonie produkcyjnym; ponad 90% płatności na kontach zostało przekazane do producentów według stanu na koniec kwietnia. Agencja deklaruje utrzymanie wysokiego tempa obsługi wniosków i gotowość do uruchamiania dodatkowych mechanizmów wsparcia w miarę pojawiania się kryzysów rynkowych lub klęsk. To działanie jest łączone z polityką minimalizowania obciążeń administracyjnych wobec rolników, przy jednoczesnym zachowaniu standardów kontroli.
Wsparcie dla krótkich łańcuchów dostaw
Krótkie łańcuchy dostaw i lokalne przetwórstwo wskazane zostały jako kluczowy element poprawy sytuacji sprzedażowej producentów rolnych. ARiMR zapowiada otwarcie naborów na wsparcie tworzenia małych przetwórni i inicjatyw lokalnego handlu; na ten cel zaplanowano środki w ramach kolejnych działań programowych, w tym znaczące środki przeznaczone na inwestycje w przetwórstwo. Celem jest zwiększenie możliwości bezpośredniego wejścia rolników w rynek lokalny i redukcja zależności od długich łańcuchów dystrybucji, co ma przełożyć się na wyższe marże producentów i większą stabilność cen.
Tworzenie i wsparcie grup producenckich i organizacji producentów, aby poprawić pozycję negocjacyjną rolników na rynku.
Finansowanie małych przetwórni i linii przetwórczych umożliwiających lokalną sprzedaż produktów.
Programy promujące dywersyfikację produkcji, by ograniczać ryzyko rynkowe wynikające ze specjalizacji.
Działania doradcze i szkoleniowe wspierające przetwarzanie oraz marketing lokalny.
Organizacja i współpraca producentów została wskazana przez uczestników debaty jako warunek poprawy siły rynkowej sektora rolnego; jednocześnie podkreślano, że dywersyfikacja produkcji zmniejsza narażenie na wahania cen pojedynczych surowców. W dyskusji zwrócono uwagę na potrzebę budowania struktur pozwalających szybciej reagować na zmiany popytu i wprowadzać produkty dopasowane do rynku lokalnego oraz detalicznego. ARiMR wskazuje, że instrumenty wsparcia muszą być skorelowane z doradztwem, by inwestycje w przetwórstwo były efektywne i zrównoważone.
Cyfryzacja i uproszczenia administracyjne
Jako jeden z istotnych elementów poprawy obsługi rolników wymieniono cyfryzację procesów administracyjnych i narzędzia online, które mają uprościć składanie wniosków oraz dostęp do informacji. W 2026 r. planowane są kolejne etapy rozwoju Portalu Rolnika, który ma zmniejszyć biurokrację i przyspieszyć obsługę wniosków oraz płatności; Portal Rolnika – ułatwienie cyfrowe ma być narzędziem ułatwiającym codzienną pracę gospodarstw. W praktyce cyfryzacja ma także służyć lepszemu monitorowaniu ryzyka rynkowego i szybszemu uruchamianiu reakcji pomocowych, co zwiększa elastyczność systemu wsparcia. Jednocześnie ARiMR zapowiada ograniczenie nadmiarowych kontroli i skupienie się na działaniach przynoszących realny efekt dla producentów.
Skutki dla rynku i rekomendacje dla producentów obejmują kilka praktycznych wskazań: zwiększenie udziału sprzedaży lokalnej, inwestowanie w przetwórstwo umożliwiające wyższe marże, oraz udział w grupach producenckich poprawiających pozycję rynkową. W perspektywie krótkiej i średniej rolnicy powinni rozważyć dywersyfikację produkcji oraz współpracę w zakresie logistyki i marketingu, co ułatwi wejście na rynki lokalne i sieci detaliczne. Równie ważne jest wykorzystanie dostępnych programów wsparcia i narzędzi cyfrowych oferowanych przez Agencję, aby maksymalizować korzyści z otwieranych konkursów i dotacji.
Podsumowując, instytucje państwowe w 2026 roku deklarują szybką reakcję na wyzwania rynkowe oraz skierowanie środków na instrumenty wspierające krótkie łańcuchy dostaw i cyfryzację usług. ARiMR akcentuje rolę organizacji producentów i inwestycji w lokalne przetwórstwo jako ścieżek do stabilizacji dochodów rolników, a planowane nabory i narzędzia cyfrowe mają wspierać realizację tych celów; 220 mln zł na małe przetwórnie to przykład środków przewidzianych na rozwój lokalnego przetwórstwa. Dla rolników kluczowe będą współpraca, adaptacja do nowych kanałów sprzedaży oraz korzystanie z dostępnych programów wsparcia, by zwiększyć odporność na kolejne wahania rynkowe.
Zdjęcie - pliki.farmer.pl
