Związek Polskich Przetwórców Mleka (ZPPM) i Polskie Stowarzyszenie Zrównoważonego Rolnictwa i Żywności (ASAF) ogłosiły strategiczną współpracę na rzecz rozwoju sektora mleczarskiego w 2026 roku. Partnerstwo ma na celu skoordynowanie działań przetwórców i ekspertów ds. zrównoważonych praktyk, tak aby poprawić odporność łańcucha dostaw mleka i warunki prowadzenia gospodarstw. Współpraca zakłada jednoczesne wsparcie technologiczne, doradcze i programowe dla producentów mleka oraz rozwój mechanizmów zarządzania ryzykiem. ZPPM i ASAF współpracują by zwiększyć efektywność i konkurencyjność sektora wobec wyzwań klimatycznych i rynkowych.
Celem porozumienia jest wdrożenie praktyk, które łączą ochronę środowiska z opłacalnością produkcji mlecznej, a także rozwój instrumentów ubezpieczeniowych dostosowanych do ryzyk rolniczych. Planowane działania obejmują pilotowe programy modernizacji gospodarstw, digitalizację procesów handlowych oraz szkolenia dla rolników w zakresie dobrostanu zwierząt i ograniczenia emisji. Współpraca ma także na celu ułatwienie dostępu do informacji o rynkach surowca oraz promowanie standardów jakości i śladu środowiskowego w łańcuchu wartości. zrównoważone praktyki w mleczarstwie będą kluczowym kryterium oceny projektów wspieranych przez obie organizacje.
Opracowanie i wdrożenie programów ubezpieczeniowych odpowiadających specyfice gospodarstw mlecznych.
Realizacja pilotaży technologicznych (monitoring zdrowia stada, systemy żywienia precyzyjnego, zarządzanie nawożeniem).
Szkolenia i doradztwo dla producentów dotyczące praktyk ograniczających emisje i poprawiających efektywność produkcji.
Stworzenie mechanizmów wymiany danych między przetwórcami a gospodarstwami dla lepszego prognozowania popytu i zarządzania ryzykiem.
W praktyce programy pilotażowe mają obejmować testy narzędzi telemetrii stada, systemy ubezpieczeniowe oparte na indeksach pogodowych oraz platformy wymiany informacji cenowej między producentami a przetwórcami. ZPPM i ASAF planują finansować część wdrożeń poprzez granty oraz współpracę z partnerami technologicznymi, a równocześnie promować modele kontraktowania długoterminowego, które stabilizują dochody rolników. Monitoring efektów ma być prowadzony według mierzalnych wskaźników: redukcji emisji metodą LCA, zmian w produktywności na krówkę oraz zmniejszenia zmienności przychodów gospodarstw. Działania te mają też na celu ułatwienie wdrożenia innowacji przy jednoczesnym ograniczeniu ryzyka inwestycyjnego dla producentów.
Dla rolników kluczowe będą programy szkoleniowe oraz dostęp do produktów ubezpieczeniowych skrojonych na potrzeby hodowli krów mlecznych, np. polisy pokrywające straty paszowe, zamierające stada czy przerwy w skupie. Nowe rozwiązania mają umożliwić lepsze planowanie finansowe i inwestycyjne w gospodarstwach, co w efekcie powinno przełożyć się na wyższą odporność sektora na ekstremalne zjawiska pogodowe i wahania rynkowe. Partnerstwo przewiduje także wsparcie w budowie lokalnych łańcuchów wartości i promowaniu produktów o udokumentowanym niskim śladzie środowiskowym. programy wsparcia dla gospodarstw będą realizowane z myślą o małych i średnich producentach, którzy stanowią trzon polskiego mleczarstwa.
Wspólne standardy i monitoring będą oparte na zestawie mierników zgodnych z praktykami międzynarodowymi oraz oczekiwaniami odbiorców przetworzonych produktów mlecznych. ZPPM i ASAF zapowiadają regularne raporty z postępów oraz mechanizmy korekcyjne, które pozwolą skalować udane rozwiązania i eliminować bariery implementacyjne. Finansowanie projektów ma być mieszane — z udziałem środków własnych organizacji, wsparcia grantowego oraz partnerstw z sektorem prywatnym i jednostkami badawczymi. Takie połączenie kompetencji ma przyspieszyć transfer technologii i praktyk zrównoważonych do gospodarstw produkcyjnych.
Realizacja porozumienia może wpłynąć również na stabilizację rynku mleka poprzez lepszą koordynację planowania podaży i jakości surowca, co sprzyja transparentności cenowej i długoterminowym umowom kontraktacyjnym. Przewidywane korzyści obejmują zmniejszenie strat surowca, poprawę jakości mleka trafiającego do przetwórstwa oraz większą przewidywalność kosztów produkcji. Jednocześnie skutki środowiskowe będą monitorowane, by zapewnić, że działania zmierzające do zwiększenia opłacalności nie odbywają się kosztem bioróżnorodności czy zasobów wodnych. Długofalowo partnerstwo ma wspierać transformację sektora w kierunku niskoemisyjnej i odpornej produkcji mleka.
Perspektywa na najbliższe lata zakłada rozszerzenie programu pilotażowego na kolejne regiony, włączanie nowych partnerów technologicznych i budowę modeli finansowania z udziałem ubezpieczycieli oraz instytucji kredytowych. Rolnicy zainteresowani udziałem w inicjatywie powinni oczekiwać ofert szkoleniowych, audytów gospodarstw i zachęt finansowych do wdrażania rekomendowanych rozwiązań. Realizacja tych zamierzeń wymaga ścisłej współpracy między sektorem przetwórczym a producentami, a także systematycznego monitoringu efektów i korygowania narzędzi wsparcia. Jeśli programy potwierdzą efektywność w praktyce, mogą stać się wzorem dla innych sektorów rolnych poszukujących równowagi między wydajnością a zrównoważonym rozwojem.
Zdjęcie - agronews.com.pl
