W 2026 roku powschodowe odchwaszczanie słonecznika wymaga dokładnego dopasowania odmiany i stosowanego środka, aby uniknąć uszkodzenia plantacji. Słonecznik rośnie powoli w początkowym okresie i szerokie międzyrzędzia sprzyjają szybkiemu rozwojowi chwastów, co zwiększa ekonomiczną potrzebę korekt powschodowych. Praktyka ta staje się coraz ważniejsza dla zachowania konkurencyjności plonu i efektywnego wykorzystania nawożenia, zwłaszcza tam, gdzie słonecznik przerywa monokulturę kukurydzy. Rolnicy muszą łączyć zabiegi chemiczne z obserwacją pola i dbałością o warunki aplikacji, by maksymalizować skuteczność przy minimalnym ryzyku fitotoksyczności.
Szerokie międzyrzędzia i wolny start plonu sprzyjają ekspansji chwastów dwuliściennych i jednoliściennych; w praktyce najczęściej problematyczne są komosa biała oraz szarłat. Komosa biała i szarłat to najważniejsze chwasty na plantacjach słonecznika i to ich nasilenie najczęściej wymusza powschodową poprawkę. Konkurencja ze strony chwastów redukuje wzrost roślin oraz plon masy i nasion, dlatego monitoring stanu plantacji w pierwszych tygodniach po wschodach jest kluczowy. Zalecane są regularne przeglądy, ocenianie obsady słonecznika i natężenia chwastów oraz szybkie podejmowanie decyzji zgodnie z progiem ekonomicznej szkodliwości.
Przedwschodowe odchwaszczanie pozostaje ważnym elementem programu ochrony, a dostępne substancje dają możliwość dobrego zabezpieczenia pola przed wschodem chwastów, o ile zabieg wykonany jest w odpowiednich warunkach. Typowe substancje stosowane przedwschodowo obejmują:
pendimetalinę,
aklonifen,
prosulfokarb,
metobromuron.
Dobre wykonanie zabiegu przedwschodowego zmniejsza presję na późniejsze korekty powschodowe i ogranicza liczbę wymaganych aplikacji chemicznych.
Do powschodowego zwalczania chwastów jednoliściennych w słoneczniku wykorzystywane są selektywne graminicydy i inhibitowe środki kontaktowe; wybór zależy od składu gatunkowego chwastów i fazy rozwojowej roślin. Przykładowe substancje dostępne do walki z trawami to:
chizalofop-P etylu,
fluazyfop-P butylu,
cykloksydym,
kletodym.
Zastosowanie tych preparatów wymaga dostosowania terminu do fazy chwastów oraz przestrzegania dawek i zaleceń rejestracyjnych, aby nie dopuścić do uszkodzeń słonecznika.
Powschodowe zwalczanie chwastów dwuliściennych w słoneczniku jest możliwe wyłącznie przy zastosowaniu odmian odpornych na konkretne substancje lub grupy substancji, dlatego konieczne jest sprawdzenie oznaczeń odmian przed planowaniem zabiegu. Powschodowe zwalczanie dwuliściennych tylko w odmianach odpornych — odmiany oznaczone symbolami takimi jak CL, CLP (odporność na imazamoks) oraz SU, SX, ST, Express (odporność na tribenuron) pozwalają na bezpieczne użycie przypisanych herbicydów powschodowo. W przypadku odmian nieoznaczonych jako odporne próby zastosowania tych substancji mogą prowadzić do poważnych uszkodzeń, a nawet trwałego zniszczenia plantacji, dlatego zawsze należy stosować się do etykiety środka i informacji hodowcy.
W praktyce polowej ważne są precyzyjne zalecenia: dobra rejestracja odmiany, termin zabiegu dostosowany do faz rozwojowych chwastów i rośliny, właściwe warunki pogodowe oraz odpowiednie stosowanie adiuwantów. Mechaniczne odchwaszczanie w słoneczniku jest ryzykowne, ponieważ łatwo uszkodzić rozłożyste liście, a słonecznik wolno regeneruje uszkodzenia mechaniczne; dlatego mechanika powinna być stosowana bardzo ostrożnie lub ograniczona do wczesnych, delikatnych interwencji. Przed wykonaniem powschodowego zabiegu chemicznego zaleca się ocenę wilgotności gleby, temperatury i prędkości wiatru oraz sprawdzenie zgodności mieszanin, by uniknąć fitotoksyczności.
Perspektywy na 2026 rok i dalsze lata obejmują silniejszy nacisk na integrowane systemy ochrony roślin, rozwój odmian o udokumentowanej odporności i monitoring odporności chwastów na herbicydy. Praktyczne zalecenia dla producentów to:
skrupulatne sprawdzanie oznaczeń odmian przed zakupem nasion,
planowanie programu odchwaszczania łączącego przed- i powschodowe zabiegi,
rotacja substancji czynnych i integrowane metody (kultura, agrotechnika, kontroli mechaniczna ograniczona do bezpiecznych etapów).
Świadome łączenie środków chemicznych z agrotechniką i monitoringiem daje największą szansę na ograniczenie presji chwastów i utrzymanie opłacalności uprawy w kolejnych sezonach.
Zdjęcie - pliki.farmer.pl
