Rolnicy, którzy zawarli umowy na wymianę pokryć dachowych zawierających azbest, mają obowiązek zakończyć prace i złożyć wnioski o płatność końcową do 1 czerwca 2026, inaczej ryzykują utratę przyznanych środków. Termin ten wynika z obecnych wyjaśnień resortu rolnictwa i dotyczy rozliczenia środków pochodzących z Krajowego Planu Odbudowy. Brak złożenia kompletnego wniosku na Platformie Usług Elektronicznych ARiMR oznacza niemożność rozliczenia dofinansowania, co bezpośrednio przekłada się na utratę środki dla gospodarstwa. Dlatego kluczowe jest szybkie sprawdzenie stanu realizacji prac i kompletności dokumentacji przed upływem terminu.
Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa poinformowała, że z rolnikami podpisano łącznie 51 656 umów obejmujących wymianę pokryć azbestowych, a do tej pory wypłacono już łącznie 585 mln zł wypłat, co pozwoliło na usunięcie i unieszkodliwienie znaczącej ilości materiału niebezpiecznego. Na Platformie Usług Elektronicznych ARiMR złożono ponad 47 tys. wniosków o płatność końcową, lecz część umów nadal wymaga finalizacji i rozliczenia. Informacje te są istotne dla rolników, którzy planują dokończyć prace lub wciąż oczekują na wykonawcę, bo to od stanu realizacji zależy możliwość uzyskania dofinansowania. Warto monitorować komunikaty ARiMR i Ministerstwa Rolnictwa, by nie przegapić ewentualnych uzupełnień formalnych.
W praktyce rozliczenie projektu wymiany dachu z azbestu obejmuje kilka kluczowych elementów: demontaż i bezpieczny transport odpadu, dokumentację fotograficzną i rachunkową oraz złożenie wniosku o płatność końcową przez PUE ARiMR. Rolnik powinien potwierdzić, że prace wykonano zgodnie z umową i że odpady zostały przekazane do uprawnionych podmiotów zajmujących się unieszkodliwianiem eternitu. Ponadto niezbędne jest przechowanie faktur, umów z wykonawcami oraz protokołów odbioru, ponieważ ARiMR może żądać ich przedłożenia w ramach kontroli. Dopuszczalne jest korzystanie z gminnych programów odbioru i utylizacji, które mają charakter pomocniczy i są finansowane z innych źródeł.
Co robić przed terminem
Sprawdzić stan robót i kompletność dokumentacji potrzebnej do wniosku o płatność końcową. 2. Upewnić się, że odpady azbestowe zostały przekazane do podmiotu uprawnionego i posiadają potwierdzające to dokumenty. 3. Złożyć wniosek o płatność końcową przez PUE ARiMR najpóźniej do wskazanego terminu.
Poza obowiązkiem złożenia wniosku o płatność końcową, bardzo ważne jest potwierdzenie prawidłowej utylizacji usuniętego eternitu; zgodnie z wytycznymi administracyjnymi za odbiór i unieszkodliwienie mogą odpowiadać gminy w ramach programów finansowanych przez NFOŚiGW, ale w praktyce odpowiedzialność za przekazanie odpadu i dokumentację leży po stronie inwestora. Rolnicy powinni skontaktować się z urzędem gminy w celu potwierdzenia procedury odbioru i zebrać wszystkie potwierdzenia transportu i utylizacji. W przypadku zamówienia usług prywatnych należy sprawdzić uprawnienia wykonawcy oraz przechować pełną dokumentację z wykonanych prac i wydatków.
Konsekwencje i zalecenia
Niewywiązanie się z terminu rozliczenia skutkuje brakiem możliwości rozliczenia projektu w ramach KPO i w praktyce oznacza konieczność zwrotu środków przyznanych na wymianę dachu lub utratę prawa do wypłaty. Ze względu na ten skutek administracyjny, rekomendowane jest niezwłoczne działania: finalizacja prac, kompletacja dokumentów i złożenie wniosku za pośrednictwem PUE ARiMR. W przypadku wątpliwości co do poprawności dokumentacji warto zgłosić się bezpośrednio do oddziału ARiMR lub skorzystać z infolinii i pomocy uwierzytelnionej przez agencję, by wyjaśnić zapytania przed zamknięciem terminu. Znaczenie ma też zabezpieczenie prawidłowych umów z wykonawcami i potwierdzeń zakupu materiałów oraz usług.
Praktyczne wskazówki dla rolników obejmują działania organizacyjne i formalne: sprawdzenie harmonogramu prac z wykonawcą, weryfikację dokumentów transportowych odpadu, przygotowanie fotodokumentacji z demontażu oraz wcześniejsze przesłanie wniosku o płatność, by uniknąć problemów technicznych z platformą PUE. Zalecane jest także zrobienie kopii wszystkich dokumentów i przechowywanie ich przez czas wymagany przepisami, ponieważ kontrole mogą być przeprowadzane po zakończeniu projektu. W przypadkach spornych lub niejasnych warto szukać pomocy w izbach rolniczych lub bezpośrednio w ministerstwie, które przekazuje wyjaśnienia dotyczące realizacji programu.
Podsumowując, rolnicy z umowami na wymianę azbestowych dachów mają ostatnią szansę na prawidłowe rozliczenie swoich projektów w 2026 roku; 1 czerwca 2026 jest datą graniczną, po której nie będzie możliwości rozliczenia środków w ramach obecnego programu. Działania, które należy podjąć, są przede wszystkim proceduralne i organizacyjne, a terminowe złożenie wniosku oraz kompletność dokumentacji są kluczowe dla otrzymania przyznanego dofinansowania. Wszelkie pytania dotyczące utylizacji eternitu i procedur powinny być kierowane do lokalnych urzędów gmin, ARiMR oraz Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, które oferują wsparcie informacyjne dla beneficjentów.
Zdjęcie - pliki.farmer.pl
