Na Europejskim Kongresie Gospodarczym 2026 Małgorzata Bojańczyk przedstawiła diagnozę rynku środków ochrony roślin i wskazała kierunki zmian regulacyjnych i technologicznych. Jej wystąpienie skupiło się na równoważeniu presji środowiskowej z potrzebą zapewnienia bezpieczeństwa żywnościowego oraz konkurencyjności producentów rolnych. Bojańczyk podkreśliła, że sektor stoi przed złożonymi wyzwaniami i potrzebuje spójnych rozwiązań systemowych, aby utrzymać efektywność produkcji. W dyskusji zwrócono uwagę na konieczność zintegrowanego podejścia obejmującego regulacje, innowacje i wsparcie dla rolników.
Stan rynku i wyzwania
Rynek środków ochrony roślin doświadcza istotnych zmian, których skutki odczuwa praktyka rolnicza, m.in. mniejsza dostępność niektórych narzędzi ochrony roślin. To prowadzi do ryzyka obniżenia konkurencyjności produkcji i zwiększa presję na poszukiwanie alternatyw, także poza legalnym obiegiem produktów. Jednocześnie rosną oczekiwania konsumentów dotyczące bezpieczeństwa i zrównoważonego sposobu produkcji, co komplikuje decyzje producentów i regulatorów. W tej sytuacji kluczowe jest zachowanie równowagi między ochroną środowiska a skutecznością ochrony upraw.
Wpływ zmian rynkowych i geopolitycznych przekłada się na koszty produkcji i dostępność surowców, co potęguje presję ekonomiczną na gospodarstwa rolne. W efekcie pojawiają się poważne zagrożenia, takie jak wzrost udziału rynku nielegalnych preparatów, co szkodzi zarówno bezpieczeństwu żywności, jak i środowisku. W dyskusji podkreślono potrzebę działań ograniczających gray market oraz wzmocnienia nadzoru i edukacji użytkowników środków ochrony roślin. Rolnicy wymagają jasnych, praktycznych rozwiązań i dostępu do pełnego zestawu narzędzi ochronnych.
Pakiet regulacyjny jako możliwość
W debacie na EEC 2026 zwrócono uwagę, że proponowane zmiany regulacyjne mogą przyspieszyć dostęp do innowacji, ale ich efektywność będzie zależała od tempa prac legislacyjnych i jakości wdrożenia w państwach członkowskich. Pakiet Omnibus szansą na uproszczenia może przynieść uproszczenia w obszarze biokontroli, wzajemnego uznawania i zastosowań małoobszarowych, jednak konieczne są gwarancje spójnego stosowania tych przepisów w praktyce. Stabilność i przewidywalność regulacji są ważne dla inwestorów, ponieważ innowacja w ochronie roślin to długotrwały i kosztowny proces wymagający pewności procedur. Sektor oczekuje przyspieszenia procedur rejestracyjnych i wsparcia administracyjnego, ale także realnych alternatyw przed wycofaniem istniejących rozwiązań.
Szybsze i przewidywalne procedury rejestracyjne dla innowacji.
Wdrożenie wzajemnego uznawania i uproszczeń dla biokontroli.
Zapewnienie dostępności praktycznych alternatyw zanim usunie się dotychczasowe narzędzia.
Wzmocnienie nadzoru i działań antyfałszywkowych na rynku.
Inwestycje i technologie będą odgrywać kluczową rolę w budowaniu odporności sektora, dlatego branża zadeklarowała znaczące środki na rozwój rolnictwa precyzyjnego oraz na rozwój rozwiązań biologicznych. inwestycje w rolnictwo precyzyjne mają zmniejszać zużycie środków ochrony roślin przez lepsze dopasowanie dawek i terminów aplikacji oraz przez integrację danych pogodowych i monitoringów chorób. Równoległe inwestycje w rozwiązania biologiczne i doradztwo mają wspierać wdrażanie integrowanej ochrony roślin oraz praktyk ograniczających ryzyko środowiskowe. Sektor raportuje już znaczące środki przeznaczone na te cele i zapowiada kontynuację wydatków do końca dekady.
Edukacja użytkowników i systemy zbierania odpadów stanowią element odpowiedzialności branży, a praktyczne programy wsparcia doradczego są niezbędne, aby nowe rozwiązania trafiały do gospodarstw. Wartością dodaną jest także promowanie gospodarki obiegu zamkniętego w obszarze opakowań i logistyki produktów ochrony roślin. Branża wskazuje, że odpowiedzialne stosowanie preparatów i dostęp do rzetelnej informacji są fundamentem bezpieczeństwa żywności i zaufania konsumentów.
Perspektywy i rekomendacje dla polityki: działania powinny łączyć stabilne ramy prawne z bodźcami do innowacji oraz wsparciem wdrożeniowym dla rolników. Długofalowa strategia wymaga współpracy regulatorów, producentów środków ochrony roślin oraz środowisk naukowych i doradczych, tak aby zmiany regulacyjne nie prowadziły do luki narzędziowej w gospodarstwach. Konieczne jest także skoncentrowanie wysiłków na zapobieganiu nielegalnemu obrotowi oraz na ułatwieniu dostępu do bezpiecznych, skutecznych i zrównoważonych rozwiązań. Zdaniem uczestników debaty sukces zależy od równoczesnego działania na wielu frontach: prawnym, technologicznym i edukacyjnym.
Podsumowując, EEC 2026 pokazał, że sektor ochrony roślin stoi przed istotną transformacją wymagającą zarówno uproszczeń regulacyjnych, jak i dalszych inwestycji technologicznych oraz wsparcia użytkowników. spadek puli substancji czynnych wymusza szybsze wdrażanie alternatyw i systemów precyzyjnego stosowania, a realne uproszczenia w regulacjach mogą przyspieszyć ten proces o ile zostaną wdrożone spójnie i z adekwatnym wsparciem. Rolnictwo potrzebuje praktycznych narzędzi i stabilnych reguł, by sprostać wyzwaniom klimatycznym i zapewnić bezpieczeństwo żywnościowe w nadchodzących latach.
Zdjęcie - pliki.farmer.pl
