Zdaniem Moniki Piątkowskiej, senatorki RP i prezeski Izby Zbożowo-Paszowej, kluczowym wyzwaniem dla Polski w 2026 roku jest zwiększenie odporności sektora rolno-spożywczego na rosnące ryzyka geopolityczne i ekonomiczne. Podczas debaty o bezpieczeństwie żywnościowym na Europejskim Kongresie Gospodarczym w Katowicach podkreślała, że obecny poziom produkcji daje przewagę, ale nie gwarantuje trwałej stabilności bez konkretnych działań systemowych.Bezpieczeństwo żywnościowe nie jest dane raz na zawsze, dlatego konieczne są inwestycje i reformy, które budują długofalową odporność łańcucha rolno-spożywczego.
Stan i wyzwania sektora
Polska dysponuje dziś nadwyżkami produkcyjnymi w wybranych segmentach, w tym w zbóż, drobiu i mleczarstwie, co daje krajowi pozycję eksporterów. Jednak utrzymanie tej pozycji w 2026 roku wymaga odpowiedzi na kilka istotnych wyzwań:
Wysokie koszty produkcji w Unii Europejskiej, częściowo wynikające z rozbudowanych regulacji środowiskowych i klimatycznych, które zwiększają koszty wytwarzania i osłabiają konkurencyjność wobec producentów z rynków spoza UE.
Potrzeba stabilizacji całego łańcucha dostaw — od struktury gospodarstw, przez logistykę i magazynowanie, po przetwórstwo i dystrybucję.
Rosnące ryzyka geopolityczne i zmiany w globalnych łańcuchach dostaw, które czynią żywność zasobem o charakterze strategicznym.
Priorytety działań systemowych
Zdaniem Piątkowskiej odpowiedź na te wyzwania powinna opierać się na działaniach systemowych, a nie wyłącznie na doraźnych dotacjach. Najważniejsze obszary interwencji to:
Inwestycje strukturalne — modernizacja przetwórstwa, rozwój infrastruktury magazynowej i logistycznej oraz wsparcie dla mechanizacji i cyfryzacji gospodarstw.
Racjonalizacja regulacji — dążenie do wyrównania warunków konkurencji na poziomie unijnym i krajowym, tak aby europejscy producenci nie rywalizowali na nierównych zasadach z tańszą żywnością o niższych standardach.
Polityka surowcowa i energetyczna — wykorzystanie potencjału spółek Skarbu Państwa w obszarach kluczowych (np. nawozy, energia) jako stabilizatora rynku i partnera inwestycyjnego dla sektora rolnego.
Zrównoważone zarządzanie zasobami — działania dotyczące wody, energii i gleby mające na celu obniżenie kosztów produkcji przy zachowaniu jakości żywności.
Praktyczne rekomendacje
W debacie wskazano konkretne kierunki działań, które mogą poprawić odporność sektora:
Wsparcie inwestycyjne skierowane do przetwórstwa i logistyki, które zmniejszy podatność na wstrząsy w łańcuchu dostaw.
Programy poprawy efektywności energetycznej gospodarstw oraz dostęp do tańszych i stabilnych źródeł energii i surowców (np. nawozów), przy udziale podmiotów państwowych.
Zwiększenie elastyczności struktur produkcyjnych przez promowanie spójnych modeli gospodarstw i łańcuchów wartości, które łatwiej dostosowują się do zmian popytu i zakłóceń dostaw.
Systemowe podejście do regulacji środowiskowych — tak, by cele klimatyczne i środowiskowe były osiągane bez nadmiernego zwiększania kosztów producentów rolnych.
Żywność jako zasób strategiczny
W obliczu zmieniającej się sytuacji geopolitycznej żywność coraz częściej postrzegana jest jako zasób strategiczny. W tej perspektywie Piątkowska zwraca uwagę na konieczność działania wewnątrz silnej Unii Europejskiej, która zwiększa siłę negocjacyjną i stabilność rynku rolno-spożywczego. Jednocześnie przy otwieraniu rynku na import kluczowe jest egzekwowanie jednakowych standardów, aby chronić producentów europejskich przed nieuczciwą konkurencją.
Rola administracji państwowej i partnerstw
Monika Piątkowska wskazywała, że administracja państwowa powinna pełnić funkcję kształtującą warunki dla inwestycji i stabilizacji rynku, a nie tylko rozdawać krótkoterminowe dopłaty. Współpraca z podmiotami sektora prywatnego i spółkami Skarbu Państwa może przyczynić się do realizacji strategicznych inwestycji w obszarach kluczowych dla bezpieczeństwa żywnościowego.
Podsumowanie
Bezpieczeństwo żywnościowe Polski w 2026 roku ma solidne podstawy produkcyjne, lecz jego trwałość zależy od decyzji politycznych i inwestycyjnych podejmowanych teraz. Odporność systemu, racjonalizacja kosztów produkcji i wyrównanie warunków konkurencji na rynkach międzynarodowych to elementy, które w najbliższych latach zadecydują o realnym poziomie bezpieczeństwa żywnościowego kraju. Działania systemowe, orientowane na inwestycje strukturalne i współpracę publiczno-prywatną, są według ekspertów kluczem do długofalowej stabilności sektora rolno-spożywczego.
Zdjęcie - pliki.portalspozywczy.pl
