U rolników w Polsce zalega od 700 tys. do 1 mln ton niesprzedanych ziemniaków. Konieczne jest ich zagospodarowanie, w przeciwnym razie producentom grozi bankructwo. Tomasz Bieńkowski, prezes Polskiej Federacji Ziemniaka (PFZ), podkreśla, że sytuacja na rynku ziemniaka jest bardzo trudna. Wśród przyczyn tego stanu rzeczy wymienia ogromne zapasy magazynowe ziemniaków oraz ich przetworów, w tym skrobi ziemniaczanej, a także brak perspektyw zbytu dla tych zapasów. Dodatkowo zatory płatnicze wynikające z trudności w sprzedaży zapasów oraz niekontrolowany napływ ziemniaków z innych krajów UE prowadzą do nadpodaży na rynku.
Bieńkowski zwraca uwagę, że nabywcy, w tym sieci handlowe, wykorzystują przewagę kontraktową, renegocjując ceny lub wręcz zrywając umowy. Import ziemniaków z takich krajów jak Niemcy, Holandia i Belgia, gdzie także odnotowano urodzaj, zaostrza problem. Wskazuje również na upadłość dużej przetwórni ziemniaków w regionie Beneluksu, co spowodowało, że około 2 mln ton ziemniaków nie zostało zagospodarowanych.
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi (MRiRW) podkreśla, że głównym źródłem trudnej sytuacji jest wysoka nadpodaż ziemniaków w Polsce, jednak nie obarcza tej odpowiedzialności importem. W 2025 roku zbiory w Polsce wyniosły około 7 mln ton, co oznacza wzrost o około 18,4 proc. w porównaniu do roku poprzedniego. Import ziemniaków w 2025 roku wyniósł około 179,7 tys. ton, co również stanowi wzrost w porównaniu do ubiegłego roku.
MRiRW zaznacza, że za import nie odpowiada Polska jako państwo, ale importerzy i pośrednicy. Ministerstwo podkreśla, że Polska nie może wstrzymać importu, ponieważ stawia na eksport. Bieńkowski ostrzega, że ziemniaki są wprowadzane do obrotu w sposób nieprzejrzysty, często przez spółki-słupy lub rolników ryczałtowych, co uniemożliwia kontrolę nad wielkością produkcji.
W obliczu wysokiej podaży ziemniaków, ceny skupu są tak niskie, że nie pokrywają nawet minimalnych kosztów produkcji. Prowadzi to do załamania płynności finansowej gospodarstw. Bieńkowski ocenia, że bez wsparcia oraz wdrożenia rozwiązań systemowych ze strony rządowej, wiele podmiotów może stać w obliczu niewypłacalności.
W marcu 2026 roku średnie ceny ziemniaków wyniosły 1,04 zł/kg, co oznacza spadek o 71,5 proc. w porównaniu do roku poprzedniego. Prezes PFZ informuje, że w MRiRW prowadzone są rozmowy dotyczące wsparcia dla producentów. Propozycje przedstawicieli branży obejmują między innymi skup nadwyżek ziemniaków przez zakłady skrobiowe, przerób na folię termoplastyczną, przetwarzanie ziemniaków na bioetanol oraz rekompensaty dla rolników, którzy nie sprzedali ziemniaków w postaci dopłaty do hektara uprawy.
Bieńkowski zaznacza, że zakłady skrobiowe są zainteresowane przerobem ziemniaków, jednak same posiadają duże zapasy mąki skrobiowej, której nie mogą sprzedać. Sugeruje, że Gospodarcza Agencja Rezerw Strategicznych mogłaby odkupić od nich towar, co umożliwiłoby przetwórcom przerób ziemniaków. Inną możliwością zagospodarowania może być przetwarzanie ziemniaków na skrobię termoplastyczną, a także produkcja bioetanolu w gorzelniach, które potrzebują jednak gwarancji zakupu wyprodukowanego spirytusu na paliwa.
Producenci postulują, aby rząd wypłacił rekompensaty dla rolników, którzy nie mogą sprzedać ziemniaków, najlepiej w formie dopłaty do hektara. Bieńkowski podkreśla, że ziemniaki muszą zostać rozdysponowane do końca maja, ponieważ wkrótce pojawią się polskie wczesne odmiany, co może jeszcze bardziej zaostrzyć problem. W jego opinii, najprostszym rozwiązaniem byłby przerób zalegających ziemniaków na bioetanol lub mąkę ziemniaczaną. Zauważył, że możliwości przetwórcze istnieją, a odpowiednia cena, na poziomie około 150 zł za tonę ziemniaków, mogłaby pokryć koszty transportu.
Zdjęcie - pliki.portalspozywczy.pl
