Wiosną 2026 roku liczebność chowacza podobnika w rzepaku w wielu regionach przekracza próg szkodliwości. Intensywne naloty obserwowane są w ciepłe, bezwietrzne dni, szczególnie w plantacjach przylegających do nieużytków, miedz i zadrzewień, gdzie chrząszcze zimowały. Rolnicy powinni systematycznie lustrzyć łany i ocenić ryzyko strat przed podjęciem decyzji o zabiegu insektycydowym.
Monitorowanie jest utrudnione, gdy rośliny kwitną, ponieważ owady skupiają się na kwiatach, a rankiem i przy niższych temperaturach chowają się i stają się trudniejsze do obserwacji. Żółte naczynia bywają mniej skuteczne w pełnym kwitnieniu, dlatego lustracja powinna łączyć obserwację roślin z przeglądem obrzeży pól oraz miejsc zimowania. Lokalna zmienność presji szkodnika powoduje, że decyzje muszą być podejmowane indywidualnie dla każdego gospodarstwa.
Ocena ryzyka i próg szkodliwości
Decyzję o zabiegu należy opierać na przekroczeniu progu ekonomicznej szkodliwości oraz na kondycji plantacji i występowaniu innych szkodników. W okresie kwitnienia (BBCH ≥ 60) typowe progi rozróżniają sytuacje z różnym ryzykiem współwystępowania pryszczarka kapustnika. 1. 1 chrząszcz na 1 roślinie — przy niskim występowaniu pryszczarka kapustnika. 2. 1 chrząszcz na 2 rośliny — przy dużym zagrożeniu pryszczarkiem. 3. 4 chrząszcze na 25 roślin — próg podawany w metodyce Integrowanej Produkcji Rzepaku.
W praktyce warto porównywać wyniki lustracji z lokalnymi zaleceniami doradców i uwzględniać prognozy pogody, ponieważ zmiana warunków może szybko ograniczyć aktywność chrząszczy. Słabe kondycjonalnie łany z mniejszą liczbą kwiatów i krótszymi pędami bocznymi są bardziej narażone na utratę plonu nawet przy umiarkowanym poziomie uszkodzeń.
Skutki współwystępowania szkodników
Wielozadaniowe presje szkodników zwiększają ryzyko strat; szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne występowanie chowacza podobnika i pryszczarka kapustnika. Pryszczarek, który ma postać drobnych muchówek, bywa trudny do zauważenia podczas lustracji, a jego wystąpienie może szybko eskalować szkody. W gospodarstwach, gdzie rośliny są osłabione, nawet niewielki udział uszkodzonych łuszczyn może znacząco obniżyć plon końcowy.
Wybór środka i zasady stosowania muszą uwzględniać rotację substancji czynnych, maksymalną liczbę zabiegów w sezonie oraz wymagane odstępy między aplikacjami. Ponieważ rzepak znajduje się w fazie kwitnienia, priorytetem jest ochrona zapylaczy i stosowanie preparatów dopuszczonych do użytku w tym okresie.
Dostępne substancje czynne stosowane w zwalczaniu chowacza podobnika i pryszczarka kapustnika obejmują m.in.: 1. etofenproks. 2. acetamipryd. 3. flupyradifuron + deltametryna. 4. acetamipryd + lambda-cyhalotryna. 5. cypermetryna (pyretroid). 6. deltametryna (pyretroid).
Pyretroidy są na liście dopuszczonych grup, lecz ich zastosowanie wymaga szczególnej ostrożności: część etykiet dopuszcza ich użycie tylko poza okresem kwitnienia, substancje te wykazują też obniżoną skuteczność w temperaturach powyżej około 20°C, a ich wpływ na zapylacze jest istotny. Ochrona zapylaczy obowiązkowa — zabiegi należy przeprowadzać wieczorem lub po zakończeniu oblotu pszczół, stosować wyłącznie preparaty dopuszczone w okresie kwitnienia i wybierać środki o krótkim okresie prewencji.
Rekomendacje praktyczne dla gospodarstw obejmują: dokładne lustracje o stałych porach dnia i w warunkach sprzyjających obserwacji, ocenę kondycji łanu przed zabiegiem oraz konsultację z doradcą w zakresie doboru środka i zgodności z lokalnymi zasadami integrowanej produkcji. W miarę możliwości warto łączyć działania chemiczne z agrotechnicznymi i monitorować efekty po zabiegu.
Podsumowując, w sezonie 2026 konieczne są szybkie i przemyślane decyzje: tam, gdzie progi zostały przekroczone i ryzyko ekonomiczne jest wysokie, zabieg insektycydowy może być uzasadniony, lecz musi być wykonany z zachowaniem zasad ochrony zapylaczy i rotacji substancji czynnych. Śledzenie lokalnych komunikatów, warunków pogodowych i współpraca z doradcami pomogą ograniczyć straty i zmniejszyć ryzyko negatywnych skutków dla środowiska.
Zdjęcie - pliki.farmer.pl
