Kryzys na rynku ziemniaków w Europie osiąga bezprecedensowy poziom. Ceny ziemniaków spadły do bardzo niskich poziomów, a magazyny są przepełnione, co stawia rolników w trudnej sytuacji. W Polsce występuje klasyczna „klęska urodzaju”, która przerodziła się w realny kryzys rynkowy. Produkcja ziemniaków przekroczyła 7 mln ton, co w połączeniu z ograniczonym eksportem oraz dużym importem prowadzi do nadpodaży i gwałtownego spadku cen.
W odpowiedzi na te trudności, rząd rozpoczął prace nad działaniami interwencyjnymi. Wśród planowanych rozwiązań znajduje się wsparcie finansowe, zwiększenie popytu krajowego oraz poszukiwanie nowych kanałów zagospodarowania nadwyżek. Efekty tych działań są jednak na razie niepewne.
Na rynkach zachodnioeuropejskich ceny ziemniaków przemysłowych spadły do zera, co spowodowane jest nadpodażą oraz załamaniem popytu. Mimo to, nie oznacza to tańszych produktów dla konsumentów, ponieważ większość frytek produkowana jest na podstawie długoterminowych kontraktów zawieranych po znacznie wyższych cenach.
Ceny ziemniaków paszowych w Europie spadły do poziomu od -2 do -1 euro za 100 kg, co oznacza, że rolnicy muszą dopłacać do sprzedaży swojego towaru. W praktyce przetwórcy wycofali się z zakupów na wolnym rynku, a nadwyżki trafiają do alternatywnych kanałów lub zalegają w magazynach. Dodatkowo, rosnące koszty przechowywania, związane z drożejącą energią i gazem, pogarszają rentowność produkcji.
Ceny odmian ziemniaków przeznaczonych do przetwórstwa również spadają. Popularne odmiany do produkcji frytek, takie jak Agria czy Markies, obniżyły swoje ceny o kolejne 0,25 euro na 100 kg, co pokazuje skalę presji cenowej w całym sektorze.
Kryzys dotyka nie tylko Polskę, ale i całą Europę. Eksport nie nadąża za produkcją, a rynek jest nasycony. Wiele ziemniaków sprzedawanych jest w ramach wcześniej zawartych kontraktów, co ogranicza wpływ bieżących spadków cen na rynek detaliczny. Mimo niskich cen surowca, konsumenci nie odczuwają obniżek cen frytek czy innych produktów przetworzonych.
Jednym z dodatkowych problemów są rosnące koszty logistyki i przechowywania, które sprawiają, że utrzymywanie ziemniaków w magazynach staje się coraz droższe. Jakość przechowywanego towaru spada, co ogranicza możliwości sprzedaży. Wiele partii ziemniaków trafia do alternatywnego wykorzystania, na przykład w sektorze paszowym lub biogazowniach, ale i tam możliwości są ograniczone z powodu wysokich kosztów transportu i logistyki.
Ministerstwo Rolnictwa ma pełną świadomość skali problemu. Wiceminister Małgorzata Gromadzka przyznała, że trwają prace nad uruchomieniem jednorazowego wsparcia finansowego dla producentów, a także działania systemowe mające na celu ustabilizowanie rynku. Wśród tych działań znajdują się wnioski do UOKiK dotyczące nieuczciwych praktyk handlowych oraz inicjatywy mające na celu zwiększenie popytu na krajowe ziemniaki.
Rolnicy stają przed trudnym wyborem: sprzedać swoje plony po cenach dumpingowych lub zniszczyć je. Frustracja wśród producentów rośnie, a niektórzy już rozważają ograniczenie upraw lub całkowite odejście od produkcji ziemniaków. Perspektywy na najbliższe miesiące pozostają niepewne, a bez skoordynowanych działań rynku i administracji sektor ziemniaka będzie dalej tracił rentowność, co wpłynie na cały łańcuch dostaw.
Zdjęcie - pliki.farmer.pl
