W nowej perspektywie finansowej Unii Europejskiej na lata 2028–2034 rolnictwo w Polsce stoi przed istotnymi zmianami. Minister Krajewski zapowiada starania o większy budżet, jednak zauważa, iż dostęp do 45 miliardów euro może rozpocząć się wcześniej niż planowano. To oznacza, że Polska może mieć możliwość sięgnięcia po te fundusze już od 2028 roku.
Jednakże w nowym budżecie zaproponowanym przez Komisję Europejską przewiduje się, że Polska otrzyma łącznie 123,3 miliarda euro, z czego jedynie 24,6 miliarda euro zostanie przeznaczone na Wspólną Politykę Rolną (WPR). W porównaniu do dotychczasowych lat jest to kwota znacznie niższa, co może wpłynąć na kondycję sektora rolnictwa.
W ramach nowego budżetu planowana jest głębsza przebudowa systemu finansowania. Zamiast dotychczasowego podziału na różne fundusze, ma powstać jeden duży fundusz, który będzie wdrażany przez Plany Partnerstwa Krajowego i Regionalnego (PPKR). To oznacza, że wiele programów i komponentów zostanie skonsolidowanych w jeden instrument finansowy, co może uprościć proces aplikacji o fundusze.
Warto również zwrócić uwagę na zmiany w systemie wsparcia dla rolników. Nowe propozycje legislacyjne nie odnoszą się do dotychczasowych płatności bezpośrednich, lecz wprowadzają pojęcie wsparcia dochodów. Obejmuje to zarówno płatności powiązane z obszarami oraz zwierzętami, jak i płatności inwestycyjne. Minister Krajewski podkreśla, że nowy system ma wprowadzić degresywne wsparcie dochodów oraz większy zakres instrumentów obowiązkowych, co ma na celu lepsze ukierunkowanie pomocy do najbardziej potrzebujących rolników.
Będzie to oznaczało:
Zniesienie płatności redystrybucyjnej.
Połączenie ekoschematów z płatnościami rolno-środowiskowo-klimatycznymi oraz ekologicznymi.
Brak możliwości kontynuacji przejściowego wsparcia krajowego.
Minister Krajewski zaznacza, że średnia kwota wsparcia na hektar ma wynosić od 130 do 240 euro. Dodatkowo, ministerstwo ma na uwadze, aby środki były odpowiednio ukierunkowane, aby wspierały konkurencyjność oraz odporność sektora rolno-spożywczego w Polsce.
Nowe mechanizmy elastyczności mają na celu przyspieszenie dostępu do funduszy. Po sprzeciwie wyrażonym przez Parlament Europejski, Komisja Europejska wprowadziła przepisy dotyczące Rural Target, które mają zapewnić, że co najmniej 10% środków PPKR będzie przeznaczone na wsparcie dochodów w ramach WPR. W kontekście negocjacji, Polska stara się o zwiększenie budżetu, aby lepiej odpowiadał na potrzeby sektora rolnego.
Potrzeby inwestycyjne obszarów wiejskich są ogromne i szacowane na 209,55 miliarda złotych, obejmując infrastrukturę wodno-kanalizacyjną, drogi, energetykę oraz usługi publiczne. Minister Krajewski podkreśla, że obecne negocjacje mają na celu uzyskanie jak największego budżetu dla rolnictwa, aby wspierać podnoszenie konkurencyjności oraz budowanie odporności gospodarstw rolnych i zakładów przetwórczych.
W obliczu tych zmian, rolnictwo wchodzi w okres największej przebudowy od lat. Kluczowe będzie nie tylko wynegocjowanie odpowiedniego budżetu dla Polski, ale także sposób jego podziału między rolnictwo a rozwój obszarów wiejskich. To stawia przed politykami i rządzącymi ogromną odpowiedzialność za przyszłość sektora rolnictwa w Polsce.
Zdjęcie - pliki.farmer.pl
