Europese landbouw- en voedselorganisaties waarschuwen dat stijgende energie- en kunstmestprijzen de voedselketen van boer tot supermarkt onder zware druk zetten. Copa-Cogeca, CEJA, FoodDrinkEurope, CELCAA en EuroCommerce roepen de Europese Commissie op snel in te grijpen om betaalbaarheid en leverzekerheid te bewaren. Volgens de organisaties leiden de hogere en fluctuerende kosten tot onzekerheid in productieplanning en druk op inkomsten van boeren en verwerkers.
Ontwrichting voorkomen
De organisaties willen dat de EU de voedselketen als een kritieke sector behandelt, met onder meer voorrang bij energie, betaalbare meststofaanvoer en gerichte, tijdelijke steun voor boeren en energie-intensieve bedrijven. Zij benadrukken dat steun eerlijk verdeeld en op Europees niveau afgestemd moet worden om verstoring van de interne markt te voorkomen. Als er geen snelle, gecoördineerde actie komt, waarschuwen ze voor hogere voedselprijzen en een mogelijk versterkte inflatiedruk.
De Europese Commissie werkt aan maatregelen en EU-landbouwcommissaris Christophe Hansen komt op 16 mei met een actieplan voor meststoffen dat de sector door de huidige crisis moet helpen zonder de klimaatdoelen fundamenteel te tornen. In het plan krijgt de meststofindustrie waarschijnlijk meer tijd om te verduurzamen, mogelijk door tijdelijk langer gebruik van gratis CO2-rechten en door de koolstofgrensheffing voor importmeststoffen af te zwakken in plaats van af te schaffen.
Verder bevat het voorstelde pakket steun voor boeren, regels voor meer transparantie in meststofprijzen en opties zoals gezamenlijke inkoop en strategische voorraden. De commissie onderzoekt ook of meststoffen tijdens crisistijd als essentieel product kunnen worden aangemerkt en stelt vanaf 2027 voor een deel van klimaatheffingen te gebruiken om boeren te steunen die overstappen op schonere meststoffen of investeren in efficiënter mineralengebruik.
De landbouw- en voedselorganisaties zien de voorstellen als een stap in de goede richting maar benadrukken dat snelheid cruciaal is. "Wat ik koste wat het kost wil vermijden, is dat boeren in de volgende oogstcyclus stoppen met produceren. We hebben meer strategische autonomie nodig", schreef Hansen op X, en de sector dringt aan op snelle uitvoering van maatregelen om levering en prijsstabiliteit te waarborgen.
Foto - www.nieuweoogst.nl
