Volgens WUR-onderzoeker Albert Winkel is het strooien van de stal een kritisch moment voor de uitstoot van bio-aerosolen richting de omgeving. Uit de verkenning waar hij aan meewerkte blijkt dat de concentraties niet constant zijn maar duidelijke pieken en dalen vertonen, met name tijdens het instrooien van vers stro. Het onderzoek leverde ruim honderd mogelijke reductiemaatregelen op. Winkel benadrukt dat er niet één ideale, betaalbare maatregel is die overal toepasbaar is en de uitstoot bijna volledig wegneemt; het gaat om combinaties van technieken en werkmethoden.
De grootste kortetermijnwinst is volgens Winkel te behalen door de pieken bij het instrooien af te vlakken. Mechanismen zoals inblaaswagens en stroverdelers veroorzaken een nevel van stofdeeltjes die rijk is aan bacteriën en endotoxinen en leiden tot die pieken. Als direct toepasbare alternatieven noemt hij handmatig instrooien, het gebruik van stofarm stro en systemen waarbij dieren zelf stro uit een ruif pakken; die maatregelen verminderen stofvorming tijdens de handeling zelf.
Bij mechanisch geventileerde stallen kunnen "end-of-pipe" oplossingen de emissies sterk beperken. Luchtwassers of absoluutfilters kunnen de emissies met ruim 95 procent reduceren, aldus Winkel, en daarmee de bijdrage aan de omgeving aanzienlijk verlagen. Daarnaast vermindert het binnen opslaan en composteren van stromest de uitstoot naar buiten; bij goede compostering loopt de temperatuur op tot 60 graden, wat de meeste bacteriën op de lijst van 23 aangetoonde soorten doodt.
Vaccinatie tegen relevante ziekteverwekkers wordt door Winkel genoemd als maatregel die de uitstoot kan verlagen, naast bouwkundige en managementmaatregelen. Voorbeelden zijn dakisolatie, waterverneveling in warme periodes, het inzetten van een hygiënesluis en het regelmatig reinigen van het drinkwatersysteem. De onderzoeker pleit voor een gecombineerde aanpak waarbij technische filters, aangepaste werkmethoden en mestbeheer samen worden ingezet.
Volgens Winkel ligt de praktische winst vooral in het wegnemen van operationele piekmomenten en het combineren van maatregelen op stalniveau en bij mestverwerking, zodat de emissie van bio-aerosolen richting omwonenden zodanig daalt dat gezondheidsrisico's worden beperkt.
Foto - www.nieuweoogst.nl
