Volgens gedeputeerde Aad Straathof staat het perspectief van boeren op het erf, maar moet de provincie de voorwaarden scheppen zodat ondernemers vooruit kunnen. Straathof benadrukt dat provinciaal ruimtelijk- en omgevingsbeleid kaders blijft stellen, maar dat binnen die kaders nadrukkelijk uitgegaan moet worden van de agrariër als ondernemer en vakman en van de variatie tussen bedrijfsmodellen en gebieden. De uitvoeringsagenda zet de boer centraal, met aandacht voor lokale verschillen en ruimte voor maatwerk in plaats van een landelijke blauwdruk.
Straathof pleit voor stimuleren boven afdwingen: samenwerking, innovatie en lerende netwerken moeten volgens hem meer beweging geven dan generieke verplichtingen en sancties. Hij verwijst naar praktische voorbeelden in gebieden zoals Midden-Delfland, waar ondernemers werken met kritische prestatie-indicatoren (KPI's) en kringloopcertificaten om inzicht te krijgen in prestaties en verbeterpunten. Dat maakt beoordeling transparanter en helpt ondernemers keuzes te onderbouwen, aldus Straathof.
Fieldlabs en financiering
Straathof wijst op beschikbare middelen om innovatie en praktijkonderzoek te verbinden: het Rijk stelt 50 miljoen euro beschikbaar voor fieldlabs in Zuid-Holland, Noord-Holland en Utrecht, en de provincie heeft 5,4 miljoen euro gereserveerd om deelname en kennisdeling te stimuleren. Volgens hem is geld niet het grootste probleem; de bottleneck ligt vaak in juridische en organisatorische voorwaarden (zoals staatssteunregels) en in het opschalen van pilotresultaten naar breed toepasbare maatregelen. Banken zouden volgens Straathof meer in praktijkgerichte netwerken aanwezig moeten zijn, zodat financieringsgesprekken minder op spreadsheets en meer op bedrijfsreële mogelijkheden gericht zijn.
Straathof benadrukt dat boeren geconfronteerd worden met een stapeling van opgaven: stikstof, waterkwaliteit, biodiversiteit en grondgebruik leveren veel informatie- en regeldruk op. Hij pleit voor meer praktische, toepasbare kennisoverdracht via lerende netwerken, waar ondernemers bij elkaar kunnen kijken, experimenten kunnen volgen en concrete managementmaatregelen delen. Op die manier kunnen maatregelen meteen bruikbaar worden op het bedrijf en ontstaan er realistische paden naar verbetering.
Ruimte, water en Europese regels
De gedeputeerde vestigt de aandacht op de ruimtelijke druk in Zuid-Holland en de noodzaak scherper te bepalen wanneer landbouwgrond mag verschuiven naar andere functies. Generiek beleid werkt volgens hem vaak slecht in een provincie met veel bodemvariatie en uiteenlopende bedrijfsvormen. Daarom is actieve afstemming richting Brussel belangrijk: provincies moeten helder maken welke regels in de praktijk werken en welke niet, bijvoorbeeld bij de samenhang tussen bemesting en waterkwaliteit.
Straathof ziet de rol van de provincie vooral als faciliterend: voorwaarden scheppen, pilots mogelijk maken en resultaten opschalen zodat boeren die willen veranderen ook kunnen handelen zonder vast te lopen op juridische of financiële belemmeringen. Hij benadrukt het belang van contact met de praktijk en van het toetsen van beleid aan het perspectief van jonge ondernemers, zodat oplossingen draagvlak hebben en langdurig uitvoerbaar blijven.
Foto - www.nieuweoogst.nl
