Boomkweker Hans Huijbregts (52) op de Brabantse zandgronden investeert in methoden om regenwater vast te houden voor droge maanden en deelt concrete praktijkoplossingen uit zijn bedrijfsvoering. Hij teelt laurier, schijnhulst (osmanthus) en glansmispel (photinia) op 70 hectare en past technieken toe om de plantengroei tijdens droge periodes te ondersteunen. In april was het zeer droog op zijn percelen; recente neerslag bedroeg 38,4 millimeter, maar dat lost het tekort niet op voor jonge aanplant. Huijbregts zegt dat zuinig watergebruik en vasthouden van regenwater beide noodzakelijk zijn voor continuïteit van de kwekerij.
Praktische maatregelen op het bedrijf
Bij zijn land werkt Huijbregts met een stuw in een smalle sloot, aangelegd door het lokale waterschap, waarmee hij de waterstand kan regelen: open zetten bij teveel water, dicht bij behoefte aan vasthouden. Hij benadrukt dat soms eenvoudige oplossingen volstaan: "Ergens anders heb ik gewoon een plank dwars op de sloot gezet." Daarnaast heeft hij een systeem met druppelslangen tussen jonge struiken geplaatst om water doelgericht en langzaam toe te dienen, niet te veel en niet te weinig.
Op delen van zijn bedrijf is een technischere opzet aanwezig: een peilgestuurde drainage met ondergrondse buizen die het water opvangen en via een regelput afvoeren of vasthouden, afhankelijk van de ingestelde waterstand. Dit systeem gebruikt bestaande drainagebuizen maar schakelt die naar een grotere opvangbuis, zodat het grondwaterpeil lokaal kan worden gestuurd en jonge gewassen minder afhankelijk zijn van frequent sproeien. Peilgestuurde drainage combineert afvoer en tijdelijk vasthouden van water om de beschikbaarheid tijdens groeiseizoenen te verbeteren.
Regionaal onderzoek richt zich op uitbreiding van opslagmogelijkheden, waaronder ondergrondse wateropslag tussen kleilagen, zoals in een project bij een akkerbouwer in Noord-Holland waar Deltares bij betrokken is. Grondwaterhydroloog Vince Kaandorp van Deltares ziet dat boeren zoeken naar manieren om water in de winter te vangen en voor het groeiseizoen te bewaren, mede omdat verzilting sloten soms onbruikbaar maakt voor bevloeiing. Kaandorp wijst op het belang van bodemverbetering: meer organische stof en actief bodemleven vergroten de 'sponswerking' waardoor water langer in de poriën blijft.
Huijbregts werkt bewust aan bodemgezondheid en laat het bodemleven met rust om de wateropslag in de bovenlaag te verbeteren, een maatregel die volgens hem direct bijdraagt aan minder beregeningsbehoefte. Kaandorp concludeert dat er steeds meer aandacht is voor vasthouden en sturen van zoet water, maar voegt toe: "Het is nog veel te weinig."
Foto - www.trouw.nl
