Premier Rob Jetten pleit ervoor om een deel van het Europese landbouwbudget te herbestemmen zodat de EU nieuw geprioriteerde uitgaven kan financieren.
Hij reageert op een voorstel van de Europese Commissie voor de meerjarenbegroting 2028–2034 en zegt dat Nederland binnen de bestaande middelen wil schuiven in plaats van de totale pot stevig te vergroten. De Commissie wil het totaal oprekken van €1,21 biljoen naar bijna €2 biljoen, ongeveer 1,26% van het EU-bruto nationaal inkomen, en zet sterk in op veiligheid, concurrentiekracht en steun aan Oekraïne.
De Commissie stelt onder meer €131 miljard extra voor defensie, €34 miljard voor migratie en grensbeheer en nog grotere bedragen voor het buitenlandbeleid en mogelijk extra steun aan Oekraïne. De voorgestelde verschuiving betekent minder nadruk op klassieke posten zoals landbouw en cohesie. De Commissie wil dit deels betalen met nieuwe eigen middelen zoals opbrengsten uit ETS- en CBAM-heffingen, een e-waste-heffing en bijdragen van grote bedrijven.
Jetten noemt de voorgestelde verhoging "onacceptabel" voor Nederland omdat het land al netto-betalend is en pleit ervoor om prioriteiten te betalen door geld uit het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) te halen. Hij stelt dat landbouwsubsidies efficiënter kunnen worden ingezet en noemt als mogelijkheid om verantwoordelijkheid te leggen bij levensmiddelenfabrikanten en supermarkten. De Nederlandse premier sluit ook een vliegtaks niet uit als alternatieve inkomstenbron.
Politiek plaatst Jetten zich met andere zuinige nettobetalers in verzet tegen de omvang van de verhoging en wijst op recente nationale uitgaven aan de mestproblematiek van ruim €600 miljoen, een voorbeeld dat volgens critici de discussie over efficiëntie in besteding voedt.
Foto - www.foodlog.nl
