Boeren in West-Brabant en omliggende gebieden ondervinden in het voorjaar van 2026 opnieuw extreme droogte, waardoor beregenen noodzakelijk is en het waterschap maatregelen trof. De felle oostenwind en lage luchtvochtigheid drogen vooral zandgronden snel uit, terwijl kleigronden nog relatief veel vocht vasthouden. Volgens ZLTO-bestuurder Hendrik Jan ten Cate hebben jonge gewassen zoals groentegewassen, uien en suikerbieten nu extra water nodig om op gang te komen.
De oostenwind veroorzaakt een droge, soms brandachtige lucht die de toplaag laat uitdrogen en het risico op uitval van net gezaaide gewassen vergroot. Ten Cate legt uit dat temperaturen overdag nog niet extreem hoog zijn, maar dat de combinatie van wind en lage luchtvochtigheid het land schraal maakt. Akkerbouwers melden dat vooral gewassen die net boven de grond staan snel geholpen moeten worden om kapitaalvernietiging te voorkomen.
Boeren passen maatregelen toe
Boeren en waterschappen werken samen om water langer vast te houden in het landschap, onder meer met kleine stuwen in sloten en beken. Daarnaast slaan sommige telers oppervlaktewater uit herfst en winter op in eigen bassins om later te kunnen beregenen. Er is een duidelijke trend richting niet-kerende grondbewerking; door de bodem niet om te ploegen blijft er meer leven en vocht in de bovenste teeltlaag, maar het effect bouwt zich pas op na meerdere jaren.
Tegelijkertijd kiezen telers vaker voor rassen die beter tegen droogte kunnen, een voorbeeld daarvan is de verschuiving bij pootaardappelen van rassen als Innovator naar drogeresistentere rassen zoals Etana. Ten Cate benadrukt dat je niet in één seizoen alle teeltpraktijken kunt omgooien en direct resultaat verwachten: veel maatregelen vergen tijd en investering.
Hergebruik en opslag ondergronds worden als extra optie onderzocht, waarbij water in de winter onder leem- of kleilagen kan worden geïnfiltreerd en later weer gewonnen wordt. Ook bestaan projecten waarbij industrieel afvalwater wordt gezuiverd en ingezet voor beregening, zoals een samenwerking tussen brouwerij en landbouw in Oost-Brabant; hierbij blijft de zuiveringskwaliteit een aandachtspunt vanwege medicijnresten in gezuiverd rioolwater. Volgens Ten Cate denken boeren in mogelijkheden, maar is er altijd een grens aan wat de natuur toelaat.
Het waterschap nam recent concrete stappen: Waterschap Brabantse Delta kondigde onttrekkingsverboden af voor delen van zuidwestelijke zandgronden, en in droge jaren verbruikt de agrarische sector in Brabant zo'n 100 miljoen kubieke meter water. De provincie streeft op termijn naar een vermindering van 30 procent watergebruik door agrariërs, wat de druk op gecombineerd waterbeheer en innovatie vergroot. Boeren zeggen dat zij zich bewust zijn van die doelstelling en zoeken naar praktische oplossingen om gewassen te sparen en tegelijk productie te behouden.
Foto - www.bndestem.nl
