Het handelsakkoord tussen de Europese Unie en Mercosur is op 1 mei 2026 voorlopig in werking getreden en opent een gezamenlijke markt van ongeveer 720 miljoen consumenten. Dit betekent directe gevolgen voor export en import binnen de agrarische sector en zet een nieuwe fase in de handelsrelaties tussen Europa en Zuid-Amerika. Veel bedrijven krijgen nu concrete termijnschema's en quota waar ze op moeten anticiperen.
Tariefverlagingen en fasering
Vanaf de inwerkingtreding zijn voor veel productcategorieën tariefverlagingen gestart, maar de volledige liberalisering verloopt gefaseerd afhankelijk van het product. Voor sommige Spaanse exportproducten is er onmiddellijke liberalisering, zoals voor mousserende wijnen, saffraan, bepaalde fruitsoorten en melkpoeder, terwijl andere sectoren langere overgangsperioden kennen. De markt voor olijfolie gaat pas volledig open na vijftien jaar en voor varkensvlees ligt de volledige fasering op acht tot tien jaar, waardoor ondernemingen tijd hebben om hun strategie aan te passen.
Reacties uit de sector
Teler- en producentenorganisaties tonen zich voorzichtig optimistisch maar wijzen ook op risico's door concurrentie uit grote producenten als Brazilië en Argentinië. Handelaren zijn gewaarschuwd dat voor bepaalde quota het principe "wie het eerst komt, het eerst maalt" geldt, waardoor snelle markttoegang voordeel kan opleveren voor wie vroeg handelt. De sector vraagt nauwlettend toezicht van de Europese Commissie en een snelle inzet van beschermingsmaatregelen mocht er aantoonbare schade ontstaan voor Europese teelt.
De agrarische sector benadrukt dat de nieuwe handelssituatie bijkomt bij bestaande uitdagingen zoals vergrijzing, tekorten aan arbeidskrachten en aangescherpte regelgeving, en dat de effecten van het akkoord pas over meerdere jaren echt zichtbaar zullen zijn. De ontwikkeling van handelsstromen tussen de EU en Mercosur wordt in de komende periode een belangrijke indicator om de daadwerkelijke impact van het akkoord te beoordelen.
Foto - www.agf.nl
