Minister Jaimi van Essen moet uiterlijk 26 juni zijn nieuwe stikstofpakket presenteren, een pakket met harde reductiedoelen en aangewezen zones die veel boeren direct raken. De voorstellen worden momenteel uitgewerkt in samenwerking met een Taskforce Landbouw, Natuur en Stikstof en met betrokken partijen zoals LTO en provincies, met als doel een breed draagvlak voor de maatregelen.
Strenge maatregelen
Het kabinet werkt aan generieke maatregelen voor landbouw, industrie en mobiliteit, met verplichte verminderingen binnen negen jaar: 42–46 procent voor boeren en 50 procent voor industrie en mobiliteit. Als de doelen niet gehaald worden, wordt in het pakket voorzien in korting op dier- en fosfaatrechten, wat kan leiden tot gedwongen krimp van bedrijven. Daarnaast wordt een regeling voorbereid waarmee dier- en fosfaatrechten bij overdracht naar een niet-familiegever gedeeltelijk worden afgeroomd, waardoor nieuwe eigenaren minder dieren krijgen toegewezen dan hun voorgangers.
Zonering en bufferdiscussie
Het kabinet introduceert zonering: afgebakende gebieden rond kwetsbare natuur waarin strengere stikstofregels gelden om natuurherstel mogelijk te maken. Er is binnen de coalitie discussie over de omvang van zulke bufferzones; voorstellen variëren onder meer tussen stroken van circa 250 meter en stukken van circa 500 meter, en die keuze bepaalt hoeveel boeren onder de strengere regels vallen. Coalitiepartijen verschillen over de grootte van de zones; sommige partijen pleiten voor kleinere zones om onrust te beperken, andere voor bredere zones om natuurherstel te versnellen.
De formele presentatie ligt politiek gevoelig omdat kaartbeelden van aangewezen zones voor directe duidelijkheid zorgen over wie geraakt wordt. Hoewel Van Essen heeft aangegeven niet te willen presenteren met een openbaar 'kaartje' in dezelfde vorm als in eerdere discussies, zullen de aangewezen zones en bijbehorende maatregelen praktisch even transparant zijn, waardoor belangenorganisaties en media de effecten snel in kaart kunnen brengen. Van Essen spreekt van grote urgentie om het pakket voor de zomer te presenteren en zegt dat uitstel moeilijk uit te leggen is tegenover woningzoekenden en boeren die willen investeren. Achter de schermen bereidt het ministerie zich voor op mogelijk felle reacties; betrokkenen melden dat er rekening wordt gehouden met protesten en dat spanningen in de samenleving het risico op escalatie verhogen.
Foto - www.gelderlander.nl
