Vaccinatie kan dieren beschermen tegen ziekte of de ernst van een infectie verminderen, maar of er gevaccineerd wordt hangt per ziekte af van de verantwoordelijkheid van de dierhouder of de overheid. Dierhouders zijn zelf verantwoordelijk voor de gezondheid van hun dieren en beslissen in veel gevallen of ze vaccineren tegen ziekten zoals influenza bij paarden, infectieuze bronchitis bij kippen, myxomatose bij konijnen, hondenziekte bij honden of fretten, en blauwtong bij schapen en runderen. Dierhouders moeten deze keuze maken binnen geldende regels en met aandacht voor diergezondheid en bedrijfsvoering.
Overheid en uitbraken
Bij uitbraken van zeer besmettelijke dierziekten kan de overheid ingrijpen en dierhouders verplichten tot vaccinatie om een epidemie te bestrijden. De Rijksoverheid beslist bij een uitbraak of, hoe en welke dieren gevaccineerd worden voor ziekten als mond-en-klauwzeer, klassieke varkenspest en vogelgriep. Voor effectieve bestrijding zijn snel inzetbare en op grote schaal toepasbare vaccins nodig; voor mond-en-klauwzeer en klassieke varkenspest zijn dergelijke vaccins beschikbaar, terwijl tegen Afrikaanse varkenspest momenteel geen goed marktgaand vaccin bestaat en varkens bij een uitbraak daarom niet gevaccineerd worden.
Verplichte en preventieve vaccinatie
Voor twee ziekten geldt in Nederland een vaccinatieplicht voor professionele houders: professionele pluimveehouders moeten vaccineren tegen pseudovogelpest (ziekte van Newcastle) en professionele houders van geiten en schapen moeten vaccineren tegen Q-koorts. Preventief vaccineren tegen bestrijdingsplichtige dierziekten is volgens de Europese diergezondheidsverordening in principe niet toegestaan; een uitzondering wordt gemaakt voor Newcastle, omdat het virus wijdverspreid is bij wilde vogels en er een betrouwbaar vaccin beschikbaar is. Beleidsdraaiboeken en de Europese regels bepalen welke maatregelen de overheid moet of kan nemen bij een uitbraak.
Foto - www.rijksoverheid.nl
