Vezelhennep wint terrein als lokaal grondstof voor biocomposieten en als schakel in circulaire ketens, met toenemende interesse vanuit industrie en landbouw. Projectpartners zoals het Proef- en Vormingscentrum voor de Landbouw (PVL), PIBO Campus en Compas Agro werken samen met telers en bedrijven binnen Hemp2Comp om een regionale, circulaire verwerkingsketen uit te bouwen. De combinatie van praktische teeltinzichten en verwerkingsproeven vergroot de zichtbaarheid van hennep als alternatief voor klassieke materialen.
Teelt en teeltadvies
Vezelhennep groeit snel, vraagt weinig input en past goed in rotaties; weinig bemesting of gewasbescherming nodig maakt de teelt onderhoudsvriendelijk en aantrekkelijk voor boeren. Een succesvol zaaimoment ligt in het voorjaar wanneer de bodemtemperatuur rond 8 à 10 °C is en het risico op nachtvorst beperkt blijft, en een fijn, doorlatend zaaibed met een zaaidiepte van 1 à 2 cm is essentieel. Smalle rijafstanden (bijvoorbeeld 12,5 cm) gecombineerd met voldoende zaaidichtheid onderdrukken onkruid; proeven tonen dat hogere dichtheden meer maar dunnere stengels geven, en aanbevolen zaaidichtheid circa 80 kilo per hectare een goed evenwicht biedt.
Rassenkeuze en opkomst beïnvloeden plantmorfologie: lagere opkomst leidt tot dikkere, langere stengels, terwijl hogere plantdichtheid fijnere stengels oplevert; de uiteindelijke vezelkwaliteit blijkt in de praktijk weinig te verschillen tussen geteste variëteiten. Proeven met dichtheden van 40, 80 en 200 kg/ha laten zien dat dunne stengels doorgaans betere vezelkwaliteit geven, waardoor een iets hogere zaaidichtheid vaak gewenst is. Wat bemesting betreft levert een gerichte stikstofgift betere resultaten op; percelen zonder bemesting blijven achter, en een basisgift van circa 80 eenheden stikstof wordt als noodzakelijk gezien voor optimale opbrengst.
Oogst, verwerking en toepassingen
Vezelhennep is doorgaans rond de bloei, na ongeveer honderd dagen, oogstklaar; afhankelijk van de toepassing wordt gekozen voor lange of korte vezels. Na de oogst volgt het roten, een natuurlijk proces waarbij dauw en micro-organismen de vezels losmaken van het houtige deel van de stengel, waarna de stengels worden opgeraapt en verwerkt. Lange vezels zijn geschikt voor hoogwaardige toepassingen zoals textiel, korte vezels vinden hun toepassing in isolatiemateriaal en stalstrooisel.
Binnen Hemp2Comp worden diverse biocomposietproducten ontwikkeld en getest, waaronder verkeersborden, akoestische panelen en uitvaartkisten, en onderzoeken partners ook toepassingen als verkeerspalen, fietsrekken en raamprofielen. Vezelhennep biedt bovendien mogelijkheden voor fytoremediatie op percelen met verontreiniging (zoals PFAS/PFOS) en draagt bij aan koolstofvastlegging wanneer de vezels in duurzame producten worden verwerkt. De combinatie van teelt, verwerking en lokale afzet versterkt het perspectief van hennep als duurzaam alternatief voor kunststof en tropisch hout.
De teelt van industriële hennep in België blijft aan regels gebonden: enkel rassen met een THC-gehalte maximaal 0,3 procent zijn toegelaten, telers moeten zich registreren bij het Agentschap voor Landbouw en Zeevisserij, de teelt opnemen in de verzamelaanvraag en gebruikmaken van gecertificeerd zaaizaad. Deze voorwaarden waarborgen een gecontroleerde en legale productie en ondersteunen verdere opschaling richting een regionale, circulaire keten.
Foto - www.nieuweoogst.nl
