W obliczu narastających konfliktów międzysąsiedzkich na wsi, rząd i prezydent przedstawili swoje propozycje mające na celu ochronę funkcji produkcyjnej wsi. Oba projekty mają na celu zabezpieczenie rolników przed pozwami sąsiadów oraz zapewnienie stabilności produkcji żywności, różniąc się jednak podejściem: jeden jest bardziej zwięzły, a drugi bardziej szczegółowy.
Projekt Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi (MRiRW) zakłada wprowadzenie krótkiej nowelizacji trzech ustaw, podczas gdy projekt prezydencki jest bardziej rozbudowany i zawiera szczegółowe definicje typowych oddziaływań działalności rolniczej. Warto zwrócić uwagę, że w obu przypadkach dążenie do ochrony rolników pozostaje wspólnym celem.
Projekt MRiRW proponuje kilka kluczowych zmian:
Wprowadzenie artykułu 144¹ do Kodeksu cywilnego, który stanowi, że rolnik prowadzący działalność zgodnie z prawem nie narusza ponad przeciętną miarę korzystania z nieruchomości sąsiednich, chyba że działa niezgodnie z zasadami prawidłowej gospodarki rolnej.
Wprowadzenie wyłączenia odpowiedzialności za hałas i zakłócenia spokoju wynikające z legalnej działalności rolniczej w Kodeksie wykroczeń.
Obowiązek składania przez nabywców nieruchomości na wsi oświadczenia o świadomości uciążliwości wynikających z sąsiedztwa z działalnością rolniczą.
Opinie na temat projektu MRiRW są podzielone. Janusz Wojciechowski, były komisarz UE ds. rolnictwa, uznaje go za sensowny, szczególnie w kontekście zmian w Kodeksie cywilnym. Z kolei Michał Pajchel, adwokat specjalizujący się w kwestiach rolnych, podkreśla, że niektóre zapisy są jedynie potwierdzeniem istniejącego orzecznictwa, a dodatkowe przepisy mogą nie przynieść oczekiwanych skutków.
Z kolei projekt prezydencki, oceniany przez Krzysztofa Cieciórę z PiS jako poważna propozycja, wprowadza szczegółowe definicje oddziaływań typowych dla działalności rolniczej, obejmujące m.in. emisję substancji powodujących odór, hałas związany z pracami polowymi oraz ruch technologiczny maszyn rolniczych.
Prezydencki projekt wprowadza również domniemanie, że typowe oddziaływania działalności rolniczej nie przekraczają dopuszczalnej miary, co oznacza, że to powód musi udowodnić zagrożenie dla zdrowia lub środowiska, jeśli wszystkie warunki zostaną spełnione.
Dodatkowo, przed wniesieniem pozwu, powód musi najpierw wezwać rolnika do ograniczenia uciążliwości i zaproponować mediację, co ma na celu rozwiązanie konfliktów bez angażowania sądów. W przypadku naruszenia przepisów, sąd powinien najpierw zastosować środki ograniczające uciążliwości, a nie zakaz produkcji.
Oba projekty, chociaż różnią się w podejściu, mają na celu ochronę rolników i zabezpieczenie ich działalności w obliczu rosnących napięć społecznych. Wspólna praca nad ich połączeniem mogłaby przynieść lepsze efekty, tworząc bardziej kompleksowe rozwiązania dla polskiej wsi. Jak zauważają eksperci, ważne jest, aby nowe przepisy były precyzyjne i nie wprowadzały dodatkowych trudności interpretacyjnych, co mogłoby prowadzić do kolejnych sporów na wsi.
Zdjęcie - pliki.farmer.pl
